Không thực phẩm nào chống ung thư tuyệt đối, nhưng cách ăn mỗi ngày có thể tạo nền tảng bảo vệ lâu dài.
Không có thực phẩm nào chống ung thư tuyệt đối và cũng không chế độ ăn nào bảo đảm bạn sẽ không mắc bệnh. Nhưng cách ăn uống mỗi ngày ảnh hưởng đến cân nặng, đường huyết, viêm kéo dài và hệ vi sinh đường ruột — những yếu tố liên quan đến nguy cơ ung thư.
: Nguy cơ ung thư chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: tuổi, di truyền, môi trường sống, nhiễm trùng, hút thuốc, rượu bia, cân nặng, vận động và chế độ ăn. Vì vậy đừng tin quảng cáo về thực phẩm hay đồ uống có khả năng phòng hoặc chữa ung thư. Một lối sống lành mạnh không thay thế tiêm chủng, khám sức khỏe và sàng lọc theo khuyến cáo, nhưng là việc mỗi người có thể chủ động làm ngay.
: Thức ăn không chỉ cung cấp năng lượng mà còn ảnh hưởng đến cân nặng, lượng đường và mỡ trong máu, hệ vi sinh đường ruột, tình trạng viêm kéo dài và quá trình sửa chữa tổn thương tế bào. Chế độ ăn nhiều rau, quả, đậu đỗ, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít chế biến cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng các hợp chất thực vật có lợi. Ngược lại, ăn nhiều thịt chế biến sẵn, đồ uống có đường, thức ăn nhiều muối, chất béo, đường hoặc năng lượng dễ gây tăng cân và làm chất lượng khẩu phần kém đi.
: Hãy để rau, quả, đậu đỗ, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, ngô, khoai, bánh mì nguyên cám thành phần chủ yếu trong bữa ăn. Chất xơ trong nhóm thực phẩm này giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và rút ngắn thời gian chất thải lưu lại đại tràng; đồng thời là thức ăn cho vi khuẩn có lợi, khi lên men tạo ra chất hỗ trợ sức khỏe niêm mạc ruột. Rau quả còn giúp bữa ăn đầy bụng mà ít năng lượng, nhờ đó duy trì cân nặng.
: Một bữa cơm gợi ý gồm cá hấp, đậu phụ sốt cà chua, đĩa rau luộc và một đĩa nhỏ trái cây đường kính 8–10 cm. Người làm văn phòng có thể chuẩn bị hộp cơm với 1/2 là rau củ, 1/4 là cơm hoặc ngô, khoai và 1/4 là cá, trứng, thịt gia cầm, đậu đỗ. Quả tươi dùng làm món tráng miệng hoặc bữa phụ; đậu phụ, đậu hạt, lạc, vừng thay cho một phần thịt.
: Thịt đỏ gồm thịt bò, lợn, dê, cừu; thịt chế biến sẵn là thịt hun khói, ướp muối, lên men, sấy như giò, chả, xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói, lạp xưởng, thịt hộp. Nên ăn thịt đỏ 30–50 g/ngày hoặc 350–500 g/tuần và hạn chế tối đa thịt chế biến sẵn. Không cần kiêng hoàn toàn thịt đỏ, chỉ cần giảm khẩu phần mỗi bữa và thay luân phiên bằng cá, thịt gia cầm không da, trứng, sữa phù hợp, đậu phụ, đậu đỗ và các loại hạt.
: Với phòng ngừa ung thư, khuyến nghị là không uống rượu bia, vì nguy cơ tăng theo lượng tiêu thụ. Cũng nên hạn chế thực phẩm nhiều năng lượng nhưng ít giá trị dinh dưỡng: đồ uống có đường, trà sữa, bánh kẹo, khoai chiên, đồ ăn nhanh, mì ăn liền, bánh ngọt và thực phẩm đóng gói nhiều đường, muối, chất béo. Những món này dễ khiến tổng năng lượng vượt nhu cầu, nhất là khi ăn vặt thường xuyên hoặc dùng thay bữa chính.
: Thay nước ngọt bằng nước lọc, nước canh, sữa không đường phù hợp hoặc trà không đường. Khi cần ăn nhẹ, chọn trái cây, sữa chua không đường, ngô luộc, khoai luộc, hạt không muối hoặc một nắm nhỏ lạc rang.
: Thừa cân, béo phì không chỉ ảnh hưởng tim mạch, đái tháo đường mà còn liên quan đến nguy cơ nhiều loại ung thư. Mô mỡ dư thừa có thể làm thay đổi hormone, thúc đẩy viêm kéo dài và ảnh hưởng cách cơ thể dùng insulin. Giữ cân nặng hợp lý không có nghĩa là ăn thật ít hay nhịn ăn kéo dài, mà là ăn cân đối, tăng rau và thực phẩm giàu chất xơ, kết hợp vận động đều đặn và ngủ đủ giấc.
: Đừng ngồi lâu, hãy đi bộ nhiều hơn, làm việc nhà, đạp xe hoặc chọn môn vận động phù hợp sức khỏe. Người bệnh mạn tính, đang điều trị ung thư hoặc sụt cân không chủ ý cần trao đổi với bác sĩ và dinh dưỡng viên để được hướng dẫn phù hợp.
👉 Phòng ngừa ung thư bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong bữa ăn hằng ngày, và điều quan trọng là duy trì đều đặn thay vì tìm kiếm một thực phẩm thần kỳ.
