Không chỉ là chuyện tăng cân, giờ ăn tối còn ảnh hưởng trực tiếp đến lá gan của bạn
Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon (OHSU) vừa công bố kết quả phân tích dài hạn trên gần 200.000 người, cho thấy thời điểm ăn uống có thể là yếu tố quan trọng với sức khỏe lá gan.
Mức tăng nguy cơ: Người thường xuyên ăn sau bữa tối hoặc sau giờ đi ngủ có nguy cơ mắc bệnh gan cao hơn 20% đến 30% so với người không có thói quen này. Các bệnh được ghi nhận gồm gan nhiễm mỡ (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease) và xơ gan.
Quy mô nghiên cứu: Để có kết quả này, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ ba khảo sát lớn của Mỹ: Nurses’ Health Study, Nurses’ Health Study II và Health Professionals Follow-up Study, với gần 200.000 người tham gia cung cấp thông tin về thói quen ăn uống và sinh hoạt.
Vì sao gan bị ảnh hưởng: Gan rất nhạy với nhịp sinh học của cơ thể, vốn điều hòa giấc ngủ và chuyển hóa trong chu kỳ khoảng 24 giờ. Ăn vào lúc cơ thể đang chuẩn bị ngủ có thể làm gián đoạn quá trình xử lý dinh dưỡng và đường huyết của gan, từ đó góp phần gây rối loạn chuyển hóa.
Bối cảnh gan nhiễm mỡ: Gan nhiễm mỡ ảnh hưởng tới khoảng 30% dân số Mỹ, hình thành khi mỡ thừa tích tụ trong gan và có thể tiến triển thành viêm, tổn thương gan rồi xơ gan. Tuy vậy, tác giả chính Robert Wilechansky nhấn mạnh chỉ một phần nhỏ người mắc bệnh chuyển sang thể nặng như xơ gan.
Góc nhìn từ người làm ca đêm: Wilechansky bắt đầu quan tâm đến mối liên hệ này khi thấy người làm ca đêm có tỷ lệ béo phì và bệnh tim cao hơn. Điều đó gợi ý rằng ăn uống không đúng giờ có thể góp phần gây rối loạn chuyển hóa, trong đó có bệnh gan.
Giới hạn của nghiên cứu: Đây là nghiên cứu quan sát, không chứng minh được quan hệ nhân quả, và dữ liệu dựa trên lời khai tự báo cáo của người tham gia. Vì vậy, chưa thể khẳng định chắc chắn việc ăn sớm hơn sẽ cải thiện sức khỏe gan, và cần thêm nghiên cứu kiểm soát chặt chẽ hơn.
Bước tiếp theo: Nhóm của Wilechansky đang tuyển người cho một nghiên cứu lâm sàng tại OHSU, theo dõi trực tiếp giờ ăn thay vì dựa vào lời khai, để xem việc dời bữa ăn sớm hơn có cải thiện được gan nhiễm mỡ hay không.
Với người quan tâm chăm sóc sức khỏe, kết quả này gợi ý một điều chỉnh nhỏ mà dễ làm: dời bữa tối sớm hơn, để cơ thể có vài giờ trước khi ngủ thay vì phải xử lý thức ăn lúc nhịp sinh học đang hướng về giấc ngủ. Đây không phải lời khuyên thay thế chế độ ăn lành mạnh, nhưng là thói quen đáng cân nhắc cho những ai hay ăn khuya.
👉 Bớt ăn sát giờ ngủ là cách đơn giản để bảo vệ lá gan mà không cần thay đổi hoàn toàn thực đơn.
