10 chế độ ăn giúp làm chậm lão hóa: nghiên cứu 7.500 người

Nghiên cứu của DZNE trên gần 7.500 người cho thấy nhiều cách ăn lành mạnh đều giúp làm chậm lão hóa sinh học, không riêng gì chế độ Địa Trung Hải.

Một nghiên cứu quy mô lớn của Đức chỉ ra rằng không có một chế độ ăn duy nhất nào là ‘chuẩn’ để làm chậm lão hóa. Thay vào đó, 10 kiểu ăn lành mạnh khác nhau đều có liên quan đến quá trình lão hóa sinh học chậm hơn.

Nghiên cứu 7.500 người

Nhóm khoa học tại Trung tâm Nghiên cứu Bệnh Thoái hóa Thần kinh Đức (DZNE) đã phân tích dữ liệu ăn uống và mẫu máu của khoảng 7.500 người. Giai đoạn đầu gồm 6.470 người tham gia Nghiên cứu Rhineland ở Bonn, Đức. Sau đó, nhóm kiểm tra lại kết quả trên 1.034 người thuộc Nghiên cứu EPIC-Potsdam do Viện Dinh dưỡng Con người Đức Potsdam-Rehbrücke (DIfE) thực hiện. Kết quả công bố trên tạp chí Nature Communications.

Đo lão hóa qua DNA

Thay vì nhìn vào tuổi đời, các nhà nghiên cứu tìm dấu vết lão hóa trong máu. Họ đo quá trình methyl hóa DNA, thứ vốn thay đổi theo thời gian và phản ánh tuổi sinh học. Nhóm dùng ba phương pháp đồng hồ biểu sinh để đọc tuổi từ các mẫu này. Theo Juliana Tavares, nghiên cứu sinh tại DZNE và tác giả chính, công nghệ mới giúp họ quét được 850.000 vị trí trên DNA. Con số này lớn gấp đôi so với các nghiên cứu cũ.

10 chế độ ăn đều có lợi

Nhóm nghiên cứu xem xét 10 mô hình ăn uống, gồm Địa Trung Hải, Bắc Âu, thực vật và DASH (chế độ ăn được phát triển để giảm huyết áp). Mỗi người được chấm điểm dựa trên mức độ tuân thủ từng chế độ. Kết quả cho thấy tuân thủ tốt hơn bất kỳ chế độ nào trong 10 chế độ đều liên quan đến lão hóa sinh học chậm hơn. Một số mô hình có mối liên hệ mạnh hơn, nhưng khác biệt tuyệt đối khá nhỏ. Theo Tavares, cùng một người có thể điểm cao ở chế độ này nhưng thấp ở chế độ khác, và hiếm ai đạt chuẩn ‘ăn lành mạnh’ theo mọi tiêu chí. Dù vậy, bức tranh tổng thể rất nhất quán.

Phát hiện bất ngờ ở người hút thuốc

Đáng bất ngờ, việc ăn lành mạnh giúp người hút thuốc làm chậm lão hóa tốt hơn nhóm không hút, dù thực tế nhóm này không ăn uống tốt hơn. Các nhà khoa học chưa tìm ra nguyên nhân chính xác. Có thể vì tổn thương do thuốc lá quá lớn nên cơ thể phản ứng tích cực hơn khi được cải thiện dinh dưỡng. Dù vậy, Tavares khẳng định Hút thuốc vẫn rất hại cho sức khỏe.

Con đường sinh học chung

Các nhà nghiên cứu còn tìm hiểu cách những chế độ ăn này kết nối với quá trình lão hóa. Mỗi kiểu ăn tác động lên các vị trí methyl hóa DNA riêng, nhưng hơn 70% các con đường sinh học cốt lõi lại giống nhau ở cả 10 chế độ. Chúng hỗ trợ cấu trúc tế bào, giúp tế bào giao tiếp và trao đổi chất hiệu quả hơn. Những chức năng này rất quan trọng để phòng ngừa bệnh mạn tính. Ngoài ra, một vài khác biệt nhỏ cũng phản ánh mục tiêu riêng của từng thực đơn. Ví dụ, DASH tập trung vào sức khỏe tim mạch, còn MIND lại liên quan mật thiết đến trí nhớ và nhận thức.

Bạn không cần ép mình theo một thực đơn hoàn hảo hay duy nhất. Chỉ cần chọn kiểu ăn lành mạnh hợp với sở thích, túi tiền và văn hóa bản địa, cơ thể bạn vẫn nhận được những lợi ích thực tế trong việc làm chậm lão hóa.

Ăn lành mạnh theo cách của mình vẫn tốt hơn là cố gồng mình theo một công thức chung, quan trọng là bạn duy trì được lâu dài.