Tăng huyết áp: chỉ 20% người Việt đạt mục tiêu kiểm soát huyết áp

Chỉ 1-2 trong 10 người điều trị đạt huyết áp mục tiêu, phần lớn đang đối diện nguy cơ đột quỵ vì những thói quen tưởng vô hại.

Tăng huyết áp ít gây triệu chứng rõ rệt, khiến nhiều người chủ quan. Thống kê tại Việt Nam cho thấy đa số người bệnh vẫn chưa kiểm soát được chỉ số huyết áp của mình.

Căn bệnh âm thầm

Tại hội nghị khoa học kỹ thuật do Bệnh viện An Bình tổ chức ngày 17/10, PGS.TS.BS Trần Hòa, Tổng thư ký Phân hội Xơ vữa Động mạch Việt Nam, so sánh người tăng huyết áp như người ôm quả bom nổ chậm. Thống kê cho thấy 30% người từ 30 đến 79 tuổi mắc bệnh. Đáng nói, chỉ 13% người đang điều trị đạt mục tiêu. Tính ra, cứ 10 người điều trị thì chỉ 1-2 người thực sự an toàn.

Sai lầm thường gặp

Theo PGS Hòa, nhiều người ngừng thuốc khi thấy huyết áp ổn định hoặc không còn triệu chứng. Bệnh diễn tiến âm thầm nên chỉ số có thể tăng trở lại mà người bệnh không hề biết. Ngay cả người đã uống thuốc nhiều năm vẫn có nguy cơ biến cố nếu tự ý dừng điều trị. Bác sĩ nhấn mạnh kiểm soát bệnh cần phối hợp giữa bác sĩ, người bệnh và gia đình: uống thuốc theo chỉ định, tái khám định kỳ để đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phác đồ khi cần.

Đo huyết áp đúng cách

Khuyến cáo điều trị tăng huyết áp năm 2026 của Phân hội Tăng huyết áp – Hội Tim mạch học Việt Nam nhấn mạnh việc theo dõi huyết áp tại nhà bên cạnh đo tại phòng khám, nhằm phát hiện tình trạng huyết áp tăng vào ban đêm hoặc rạng sáng. Có người chỉ số ban ngày bình thường nhưng huyết áp không giảm khi ngủ, làm tăng nguy cơ đột quỵ và biến chứng tim mạch. Người bệnh nên dùng máy đo điện tử ở bắp tay, nghỉ ngơi hơn 10 phút trước khi đo, đo vào buổi sáng và tối, mỗi lần hai lượt cách nhau một phút, ghi lại kết quả để báo bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc điều chỉnh thuốc khi thấy huyết áp trở về bình thường.

Lối sống và mục tiêu dài hạn

Bên cạnh thuốc, người bệnh cần giảm muối, ăn nhiều rau quả, vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá. Người Việt đang tiêu thụ khoảng 10 g muối mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến cáo dưới 5 g của Tổ chức Y tế Thế giới – ăn nhiều muối là yếu tố góp phần làm tăng huyết áp. Bác sĩ Hòa cho biết điều trị cần dựa trên mức huyết áp, nguy cơ tim mạch và bệnh đi kèm như bệnh thận mạn, suy tim hoặc tiền sử đột quỵ; nhiều trường hợp cần phối hợp thuốc sớm thay vì kéo dài phác đồ chưa hiệu quả. Hiến chương 50/30 của Hội Tim mạch Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% người bệnh được chẩn đoán kiểm soát huyết áp đạt mục tiêu, hướng tới 70% vào năm 2050.

Việc kiểm soát tăng huyết áp đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa việc uống thuốc đúng chỉ định, đo huyết áp tại nhà và điều chỉnh lối sống. Thói quen đo huyết áp và ghi chép kết quả hàng ngày giúp bác sĩ nắm bắt tình trạng bệnh chính xác để điều chỉnh phác đồ kịp thời.

Đừng chờ biến cố mới kiểm tra huyết áp; hãy chủ động đo đúng cách và duy trì theo dõi đều đặn mỗi ngày.