Nhiễm não mô cầu: 4 dấu hiệu bác sĩ Nhi chỉ rõ trong 24 giờ đầu

Bác sĩ khoa Nhi cảnh báo những dấu hiệu dễ nhầm với bệnh thông thường nhưng lại là khởi đầu của nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não nguy hiểm.

Bệnh do não mô cầu khởi phát như cảm cúm hoặc rối loạn tiêu hóa, nhưng diễn tiến nhanh đến sốc nhiễm khuẩn. Bác sĩ Trần Thị Thu Thảo (khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM) chỉ ra 4 dấu hiệu cha mẹ dễ bỏ qua và cách xử trí kịp thời.

Những điểm chính

Sốt cao, đau đầu, nhức mỏi: Cúm mùa thường gây sốt, ớn lạnh, đau đầu, mệt mỏi. Trẻ nhiễm não mô cầu ban đầu cũng y hệt vậy. Khác biệt nằm ở tốc độ. Khi vi khuẩn tấn công màng não, trẻ đau đầu dữ dội, nôn ói, sợ ánh sáng, cứng gáy. Nếu chuyển sang nhiễm khuẩn huyết, trẻ sẽ đau cơ, tay chân lạnh, da tái, thở nhanh. Bác sĩ Thảo khuyên cha mẹ đưa trẻ đi khám ngay nếu thấy sức khỏe con xấu đi nhanh, sốt kèm đau đầu dữ dội hoặc phản ứng chậm.

Đau họng, sốt như cảm lạnh: Rhinovirus – tác nhân quen thuộc gây cảm lạnh – khiến trẻ sổ mũi, nghẹt mũi, ho, đau họng, đôi khi kèm sốt, đau đầu và đau nhức nhẹ. Những biểu hiện này cũng có thể xuất hiện ở giai đoạn đầu của bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, cảm lạnh do rhinovirus thường nhẹ và tự cải thiện, còn nhiễm não mô cầu có thể gây biến chứng nghiêm trọng ngoài đường hô hấp. Nếu trẻ đang giống cảm lạnh mà đột ngột mệt lả, đau đầu dữ dội, nôn ói, giảm phản ứng, khó đánh thức hoặc tay chân lạnh, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

Nôn, đau bụng tưởng rối loạn tiêu hóa: Vi khuẩn não mô cầu vào máu có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Triệu chứng này khiến nhiều người nhầm với ngộ độc thực phẩm. Điều đáng lo là tình trạng tuần hoàn suy giảm. Trẻ có thể bị sốt, đau cơ chân dữ dội, tay chân lạnh. Bác sĩ Thảo lưu ý cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay khi nôn kèm sốt, li bì hoặc đau bụng bất thường.

Chấm đỏ trên da tưởng sốt xuất huyết: Sốt xuất huyết Dengue gây sốt cao, đau nhức cơ thể và xuất huyết dưới da. Nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu cũng có chấm đỏ hoặc tím tương tự. Với não mô cầu, nốt xuất huyết không mất màu khi ấn. Chúng lan nhanh, hợp thành mảng bầm tím. Bác sĩ Thảo nhắc nhở rằng không nên đợi ban lan rộng mới xử lý. Trẻ sốt kèm xuất huyết cần được đánh giá khẩn cấp vì bệnh có thể diễn tiến nguy kịch bất cứ lúc nào.

Với cha mẹ có con nhỏ, bài học nằm ở chỗ đừng chờ đủ bộ triệu chứng kinh điển như cứng gáy hay ban xuất huyết mới đưa trẻ đi khám. Ở trẻ sơ sinh và nhũ nhi, bệnh có thể biểu hiện mơ hồ: bỏ bú, quấy khóc bất thường, ngủ nhiều, giảm phản ứng hoặc thóp phồng. Nắm được 4 nhóm dấu hiệu dễ nhầm này giúp phụ huynh quyết định nhanh hơn, vì thời gian là yếu tố sống còn với nhiễm não mô cầu.

👉 Khi trẻ sốt kèm đau đầu dữ dội, li bì, tay chân lạnh hoặc có chấm đỏ không mất màu khi ấn, hãy đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức.