Người bệnh ung thư nên ăn gì: 5 sai lầm khiến mất sức
Người bệnh ung thư không nên nhịn ăn hay tự kiêng đạm; đây là 5 sai lầm ăn uống hay gặp khi điều trị và cách ăn giúp người bệnh giữ sức.
Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Giúp người nhà nhận ra 5 sai lầm ăn uống làm người bệnh ung thư mất sức khi điều trị, và biết cách sắp bữa để giữ cân, giữ cơ.
Ở Hg Nuts, câu chúng mình hay được người nhà hỏi nhất là: người bệnh ung thư nên ăn gì để đủ sức điều trị? Câu trả lời ngắn: không nhịn ăn, không tự kiêng đạm. Khi đang điều trị, cơ thể thường cần nhiều đạm và năng lượng hơn, nên hãy cho ăn đa dạng, chia nhiều bữa nhỏ và giữ vệ sinh thực phẩm. Người bệnh sụt cân hay ăn kém thì hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sớm.
Điều cần nhớ
- Không nhịn ăn để ‘bỏ đói’ khối u; khi điều trị người bệnh thường cần thêm đạm và năng lượng.
- Thịt, cá, trứng, sữa chua, đậu, đậu phụ nên có trong bữa ít nhất 2 lần mỗi ngày.
- Hóa trị, xạ trị làm miễn dịch yếu đi, nên tránh đồ sống, đồ tái và đồ để lâu.
- Chia nhỏ bữa, ăn nhiều lần khi người bệnh chán ăn.
- Sụt cân nhanh, không ăn uống được, nôn kéo dài thì báo bác sĩ ngay.
Vì sao người bệnh ung thư cần ăn đủ khi điều trị?
Ăn đủ giúp người bệnh chịu được đợt điều trị. Theo bệnh viện Guy’s and St Thomas’ thuộc NHS (Anh), sụt cân nhiều khiến người bệnh khó chịu đựng hóa trị hơn. Sụt cân nhanh trong thời gian ngắn còn dẫn tới mất cơ.
Mất cơ thì người bệnh yếu đi thấy rõ. Họ đi lại mệt, ngồi dậy cũng mất sức, bữa cơm lại càng ăn ít. Vòng lặp này dễ kéo dài suốt đợt điều trị nếu người nhà không để ý.
Suy kiệt do ung thư là gì?
Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) gọi đây là cachexia: hội chứng hao mòn gây yếu, sụt cân, mất cả mỡ lẫn cơ. Nó có thể xảy ra khi suy dinh dưỡng trong lúc điều trị không được xử lý.
Vì vậy, chuyện ăn uống không phải việc phụ. Cân người bệnh mỗi tuần, ghi lại bữa nào ăn được, bữa nào bỏ, là cách đơn giản để người nhà phát hiện sớm.
Nhịn ăn có bỏ đói được tế bào ung thư không?
Không nên nhịn ăn với hy vọng ‘bỏ đói’ khối u. Các nguồn chính thức chúng mình tham khảo đều đi theo hướng ngược lại. NCI cho biết người bị ung thư có thể cần nhiều đạm và năng lượng hơn người không bệnh.
Nhịn ăn chỉ làm người bệnh sụt cân, mất cơ nhanh hơn. Đó đúng là điều NHS cảnh báo sẽ làm người bệnh khó chịu đựng hóa trị.
Hai lời khuyên truyền miệng hay khiến người bệnh mất sức:
- Nhịn ăn, ăn thật ít vì sợ ‘nuôi’ khối u. Cơ thể thiếu năng lượng thì lấy cơ ra bù, người bệnh yếu dần.
- Kiêng thịt, cá, trứng, sữa vì nghe nói đồ đạm làm bệnh nặng thêm. NCI lại nói khẩu phần có thể cần nhiều thịt, cá, trứng, sữa và đạm thực vật hơn bình thường.
Bát cháo trắng với chút muối vừng không đủ cho người đang điều trị. Hãy thêm trứng, cá, thịt băm hoặc đậu phụ vào bữa, miễn người bệnh ăn được.
Ăn chay, thực dưỡng hay đồ đại bổ có tốt hơn?
Ăn chay nghiêm ngặt hay thực dưỡng dễ làm thiếu đạm và năng lượng khi đang điều trị. Đây là sai lầm thứ ba. Khi bỏ hẳn thịt, cá, trứng, sữa, người bệnh phải ăn rất nhiều đậu, đậu phụ mới bù được, mà lúc chán ăn thì khó làm nổi.
Nếu gia đình muốn ăn chay vì lý do riêng, hãy nói với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Họ sẽ giúp sắp bữa sao cho vẫn đủ đạm.
Sai lầm thứ tư là bồi bổ quá mức bằng yến, sâm hay đồ ‘đại bổ’ mua theo lời mách. Chúng mình chưa thấy nguồn chính thức nào nói các món này thay được bữa ăn đủ chất. Tiền dồn vào đó trong khi bữa chính lại ít thịt cá thì người bệnh vẫn thiếu.
Hỏi trước khi dùng
Mọi sản phẩm bổ sung, thuốc nam, thực phẩm chức năng chỉ nên dùng theo chỉ định của bác sĩ điều trị. Hãy mang theo hộp sản phẩm khi đi tái khám để bác sĩ xem.
Người đang hóa trị có ăn được đồ sống, đồ tái không?
Nên tránh. Theo CDC (Mỹ), người đang hóa trị hoặc xạ trị có miễn dịch yếu hơn nên dễ bị ngộ độc thực phẩm. Xem nhẹ vệ sinh thực phẩm là sai lầm thứ năm.
- Nấu chín kỹ thịt, cá, trứng; tạm bỏ gỏi, tái, trứng lòng đào.
- Không để đồ ăn lâu ở nhiệt độ phòng; đồ mua ngoài chợ về nên nấu trong ngày.
- Rửa tay, rửa thớt sau khi sơ chế thịt sống, dùng thớt riêng cho đồ chín.
- Rửa kỹ rau quả trước khi ăn, gọt vỏ khi được.
Ở Hg Nuts, chúng mình hay nhắc người nhà một mẹo nhỏ: cơm hộp mang vào viện nên nấu ngay buổi sáng, đừng dùng đồ thừa từ hôm trước.
Người bệnh ung thư nên ăn gì để giữ sức?
Người bệnh ung thư nên ăn đa dạng, chia nhỏ bữa và có đạm trong nhiều bữa. NHS khuyên ăn ít một, chia nhiều lần, và có thịt, cá, trứng, sữa chua, đậu hoặc đậu phụ ít nhất 2 lần mỗi ngày.
- Chia nhỏ bữa Thay vì ba bữa lớn, cho ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày. Để sẵn sữa chua, trứng luộc, bánh mềm cạnh giường.
- Có đạm ít nhất 2 lần mỗi ngày Thịt, cá, trứng, sữa chua, đậu, đậu phụ; nấu mềm cho dễ nuốt.
- Thêm năng lượng khi ăn kém NCI cho biết khẩu phần có thể cần thêm chất béo; hỏi chuyên gia dinh dưỡng cách thêm phù hợp.
- Giữ rau quả trong bữa WHO xếp ăn ít rau quả vào nhóm yếu tố nguy cơ ung thư; chọn loại mềm, nấu chín nếu khó tiêu.
- Tránh rượu bia WHO cũng xếp rượu bia vào nhóm yếu tố nguy cơ; đừng mời người bệnh ‘uống chút cho ngon miệng’.
| Nhóm | Nên ưu tiên | Nên hạn chế |
|---|---|---|
| Đạm | Thịt, cá, trứng nấu chín, sữa chua, đậu phụ | Gỏi, tái, trứng sống |
| Bữa ăn | Nhiều bữa nhỏ, đồ mềm, nấu trong ngày | Nhịn bữa, đồ để lâu |
| Rau quả | Rửa kỹ, gọt vỏ, nấu chín khi cần | Rau sống không rõ nguồn |
| Đồ uống | Nước, sữa, canh | Rượu bia |
Nếu muốn đọc thêm về thói quen ăn uống giúp giảm nguy cơ ung thư qua bữa ăn hằng ngày, bài đó hợp với người thân khỏe mạnh trong gia đình.
Khi nào cần gặp bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng?
Hãy báo bác sĩ sớm khi người bệnh sụt cân nhanh hoặc ăn uống kém nhiều ngày. Đừng đợi tới lịch tái khám.
- Sụt cân nhanh, quần áo rộng ra thấy rõ.
- Không ăn uống được hoặc chỉ ăn được vài thìa mỗi bữa.
- Nôn kéo dài, không giữ được thức ăn, nước uống.
- Yếu hẳn đi, đi lại khó hơn so với tuần trước.
Gọi cấp cứu 115
Người bệnh lơ mơ, không tỉnh táo, nôn liên tục không uống được nước hoặc khó thở: gọi 115 hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất ngay.
Thông tin chung về bệnh, cách phòng và tầm soát, bạn xem thêm ở trang tổng hợp về ung thư của Hg Nuts.
Câu hỏi thường gặp
Người bị ung thư nên ăn gì và kiêng gì?
Nên ăn đa dạng, có thịt, cá, trứng, sữa chua, đậu hoặc đậu phụ ít nhất 2 lần mỗi ngày, cùng rau quả rửa kỹ. Nên tránh rượu bia, đồ sống, đồ tái và đồ để lâu.
Người đang hóa trị nên ăn gì khi chán ăn, buồn nôn?
Chia thành nhiều bữa nhỏ, ăn ít một, chọn món mềm dễ nuốt. Nếu nôn kéo dài hoặc không ăn được, hãy báo bác sĩ điều trị.
Làm sao để người bệnh ung thư không bị sụt cân?
Giữ đủ đạm và năng lượng qua nhiều bữa nhỏ, cân người bệnh đều đặn để phát hiện sớm. Sụt cân nhanh thì hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng ngay.
Người bệnh ung thư có cần bồi bổ yến, sâm, đồ đại bổ không?
Chưa có nguồn chính thức nào cho thấy các món này thay được bữa ăn đủ chất. Mọi sản phẩm bổ sung chỉ nên dùng theo chỉ định của bác sĩ.
👉 Người bệnh ung thư cần ăn đủ đạm và năng lượng, chia nhỏ bữa, nấu chín kỹ, và báo bác sĩ khi sụt cân hay ăn kém, thay vì nhịn ăn hay kiêng khem theo lời truyền miệng.
Nguồn tham khảo
Chăm người thân đang điều trị rất mệt, và bữa ăn đúng cách giúp cả nhà bớt lo. Nếu bạn quan tâm tới việc phòng bệnh cho phụ nữ trong nhà, xem thêm thói quen và tầm soát giúp giảm nguy cơ ung thư vú. Hg Nuts đăng bài ăn uống và sức khỏe mỗi ngày, bạn theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr nhé.
Sản phẩm liên quan đến bài viết
Cửa hàngSản phẩm nổi bật
HG Nuts
Combo quà tặng cao cấp
Macca Úc nứt vỏ 500g + Hạt dẻ cười rang muối 500g + Óc chó Mỹ tách vỏ 500g
750.000 ₫
HG Nuts
Combo ăn sáng healthy
Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g
275.000 ₫ 283.000 ₫
Giảm 8.000 ₫
HG Nuts
Combo 3 loại hạt dinh dưỡng
Hạnh nhân Mỹ nguyên hạt 500g + Óc chó Mỹ tách vỏ 500g + Hạt điều rang muối Bình Phước…
520.000 ₫ 549.000 ₫
Giảm 29.000 ₫
Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt
Nhận bài mới qua email
Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.
- Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
- Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ
Theo dõi HG Nuts
Chọn kênh bạn hay dùng. Chúng tôi đăng bài mới, công thức và mẹo ăn hạt ở cả năm nơi.






