Barbados loại trừ lây truyền HIV mẹ-con: 98% phụ nữ mang thai được điều trị

WHO công nhận Barbados đạt mục tiêu loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con nhờ tỷ lệ bao phủ dịch vụ y tế gần như tuyệt đối trong ba năm.

Ngày 30/10/2026, WHO công nhận Barbados đã loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con như một vấn đề sức khỏe cộng đồng. Thành tựu này dựa trên tỷ lệ bao phủ dịch vụ chăm sóc thai sản và điều trị HIV gần như tuyệt đối trong giai đoạn 2022–2024.

Cột mốc được công nhận

WHO chính thức xác nhận Barbados loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con sau một đánh giá độc lập. Từ năm 2022 đến 2024, không có ca nhiễm HIV mới nào do lây truyền từ mẹ sang con được báo cáo ở trẻ sinh ra tại Barbados. Quốc gia này trở thành một trong 26 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới được WHO công nhận đạt loại trừ lây truyền HIV, giang mai hoặc viêm gan B, hoặc đang trên đà đạt được. Trong số đó, 15 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc châu Mỹ, biến khu vực này thành nơi dẫn đầu toàn cầu về thành tựu này.

Những con số biết nói

Đánh giá của WHO ghi nhận tỷ lệ bao phủ dịch vụ ở mức cao đồng đều trong ba năm: 98% phụ nữ mang thai được chăm sóc trước sinh, 98% được xét nghiệm HIV và 98% phụ nữ mang thai nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV). Những con số này cho thấy gần như mọi thai phụ tại Barbados đều tiếp cận được dịch vụ y tế cần thiết, bất kể quốc tịch. Barbados cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn dân qua các phòng khám và bệnh viện công, trong đó Bệnh viện Queen Elizabeth chiếm khoảng 93% số ca sinh. Xét nghiệm và điều trị HIV miễn phí cho mọi phụ nữ mang thai, và trẻ phơi nhiễm HIV được xét nghiệm sớm cùng theo dõi sau sinh.

Yếu tố tạo nên thành công

Theo Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc WHO, Barbados đã cho thấy bảo hiểm y tế toàn dân trông như thế nào trong thực tế: dịch vụ miễn phí cho mọi phụ nữ mang thai, không phân biệt quốc tịch, và chăm sóc tôn trọng quyền riêng tư của họ. Tiến sĩ Jarbas Barbosa, Giám đốc PAHO, nhấn mạnh thành tựu này có được nhờ sự hợp tác lâu dài giữa chính phủ Barbados, PAHO/WHO và các đối tác trong việc tăng cường dịch vụ HIV, giám sát và chất lượng chăm sóc. Đánh giá của WHO cũng không tìm thấy bằng chứng nào về các thực hành sinh sản ép buộc đối với phụ nữ nhiễm HIV. Xét nghiệm HIV là tự nguyện và bảo mật.

Duy trì và mở rộng

Để duy trì vị thế, Barbados tập trung đầu tư dài hạn, cập nhật hướng dẫn và hoàn thiện hệ thống thông tin. Họ cũng mở rộng xét nghiệm HIV-giang mai để bảo vệ mẹ và bé tốt hơn. Thành tựu này tiếp nối các quốc gia đã được công nhận gần đây gồm: Bahamas và Turks và Caicos (2026), Brazil (2025), cùng Jamaica và Saint Vincent và Grenadines (2024). Bộ trưởng Bộ Y tế và Sức khỏe Barbados, bà Lisa Cummins, phấn khởi nói: “Điều này thật tuyệt vời. Nó giúp con em chúng tôi có khởi đầu trọn vẹn nhất. Việc các bà mẹ được điều trị đầy đủ giúp dân số khỏe mạnh hơn, đưa đất nước cùng thế giới đạt cột mốc lịch sử này.”

Câu chuyện của Barbados cho thấy một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể bị đẩy lùi nếu phụ nữ mang thai được tiếp cận xét nghiệm và điều trị miễn phí, không rào cản. Với người đọc quan tâm sức khỏe cộng đồng, đây là bằng chứng rằng chăm sóc y tế toàn dân và tôn trọng quyền riêng tư tạo ra thay đổi lớn lao cho thế hệ sau.

Việc loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con là mục tiêu hoàn toàn khả thi. Barbados đã làm được nhờ tỷ lệ 98% phụ nữ mang thai được xét nghiệm và điều trị đầy đủ.