Sốt xuất huyết: dấu hiệu nhận biết sớm qua từng ngày

Dấu hiệu sốt xuất huyết theo từng ngày, vì sao hết sốt chưa phải là khỏi và khi nào cần đưa người bệnh đi viện ngay hoặc gọi 115.

Trịnh Mai Phương

6 phút đọc

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Muỗi vằn Aedes aegypti, loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết, có các vệt trắng đặc trưng trên chân

Theo dõi sốt xuất huyết qua từng mốc thời gian, nhận ra dấu hiệu nặng sau khi hết sốt và biết lúc nào phải đi viện.

Ở Hg Nuts, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất về sốt xuất huyết là: cơn sốt này có phải bệnh đó không? Dấu hiệu sớm là sốt cao đột ngột, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ khớp, buồn nôn hoặc phát ban. Hết sốt chưa phải là khỏi: 24–48 giờ sau đó mới là lúc cần canh kỹ nhất. Đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu, thở nhanh hay da tái lạnh thì đi viện ngay hoặc gọi 115.

Điều cần nhớ

  • Triệu chứng bắt đầu 4–10 ngày sau khi bị muỗi đốt và kéo dài 2–7 ngày.
  • Hết sốt chưa phải là khỏi: canh kỹ trong 24–48 giờ sau đó.
  • Đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu, thở nhanh, da tái lạnh: đi viện ngay hoặc gọi 115.
  • Phát hiện sớm và được chăm sóc y tế đúng cách giúp tỷ lệ tử vong xuống dưới 1%.

Sốt xuất huyết bắt đầu thế nào sau khi bị muỗi đốt?

Bệnh không lộ ra ngay lúc bị muỗi đốt. Theo WHO và NHS, triệu chứng thường bắt đầu 4–10 ngày sau khi bị muỗi mang virus đốt. Khoảng thời gian này gọi là thời gian ủ bệnh: virus đã vào người nhưng chưa gây sốt.

Vì vậy, nhiều nhà không nhớ người bệnh bị muỗi đốt lúc nào. Có khi đó chỉ là lần bị đốt ở sân trường, hay lúc ngồi ăn tối ngoài hiên. Khi người trong nhà sốt cao, bạn nên nhớ lại 4–10 ngày gần đây cả nhà đã ở đâu, chỗ đó có nhiều muỗi không.

Không phải ai nhiễm virus cũng có triệu chứng. WHO ghi rõ: nếu có triệu chứng, triệu chứng thường kéo dài 2–7 ngày. Đây là giai đoạn sốt, phần dễ nhận ra nhất của bệnh.

Dấu hiệu sốt xuất huyết trong 2–7 ngày sốt

Dấu hiệu sớm rõ nhất là sốt cao đột ngột, WHO ghi mức có thể tới 40°C. Đi kèm thường là đau đầu dữ dội và một vài triệu chứng khác. Không phải ai cũng có đủ mọi dấu hiệu.

Dấu hiệu sớm thường gặp:

Theo WHO và NHS, người bệnh có thể có:

  1. Sốt cao đột ngột: sáng còn đi làm, chiều đã sốt hầm hập.
  2. Đau đầu dữ dội: đau nặng, khó tập trung làm việc hay học bài.
  3. Đau sau hốc mắt: cảm giác nhức sâu phía sau hai mắt.
  4. Đau cơ và khớp: người ê ẩm, ngại cử động.
  5. Buồn nôn hoặc nôn: có người chỉ buồn nôn, có người nôn thật.
  6. Sưng hạch: hạch to hơn bình thường.
  7. Phát ban: da nổi ban thành từng mảng.

Những dấu hiệu này dễ lẫn với các cơn sốt thông thường. Vì vậy, khi người nhà sốt cao, bạn nên đưa đi khám để bác sĩ đánh giá. Đừng tự kết luận là không sao chỉ vì chưa thấy nổi ban.

Mẹo theo dõi

Ghi lại giờ bắt đầu sốt và nhiệt độ mỗi lần đo vào giấy hoặc điện thoại. Khi hết sốt, bạn sẽ biết chính xác cần canh kỹ từ lúc nào. Bác sĩ cũng cần những thông tin này khi khám.

Vì sao hết sốt chưa phải là khỏi sốt xuất huyết?

Hết sốt là lúc cần canh kỹ nhất, không phải lúc buông lỏng. Theo CDC, dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết nặng thường bắt đầu trong 24–48 giờ sau khi hết sốt. Bệnh có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ.

Ở Hg Nuts, đây là điểm chúng mình mong bạn nhớ kỹ nhất trong cả bài. Con hạ sốt, ăn được chút cháo, cả nhà thở phào là chuyện rất dễ hiểu. Nhưng đây lại là khoảng thời gian cần để ý nhất.

  1. Ghi lại giờ hết sốt Đây là mốc để tính 24–48 giờ cần canh kỹ.
  2. Đếm số lần nôn CDC xem nôn ít nhất 3 lần trong 24 giờ là dấu hiệu cảnh báo.
  3. Hỏi và ấn nhẹ vùng bụng Người bệnh kêu đau bụng hoặc ấn vào thấy đau thì cần đi khám ngay.
  4. Nhìn chân răng, mũi, chất nôn và phân Chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu hay đi ngoài ra máu đều là dấu hiệu nặng.
  5. Quan sát hơi thở và màu da Thở nhanh, da tái lạnh, người mệt lả hoặc bồn chồn là lúc phải đi viện.

Đừng để người bệnh một mình

Trong 24–48 giờ sau khi hết sốt, nên có người ở cạnh người bệnh, kể cả ban đêm. Như vậy mới kịp nhận ra thay đổi, vì bệnh có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ.

Dấu hiệu sốt xuất huyết nặng gồm những gì?

Theo CDC, sốt xuất huyết nặng là tình trạng cấp cứu. Các dấu hiệu dưới đây được WHO, CDC và NHS cùng nhắc tới. Chỉ cần một dấu hiệu là đủ để đi viện.

Dấu hiệu Người nhà nhìn thấy gì
Đau bụng dữ dội Người bệnh ôm bụng, kêu đau, ấn vào bụng thấy đau
Nôn liên tục Nôn nhiều lần liền, từ 3 lần trong 24 giờ
Chảy máu Chảy máu chân răng khi đánh răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài ra máu
Thở nhanh Ngực phập phồng nhanh dù đang nằm yên
Da tái, lạnh Tay chân lạnh, da nhợt nhạt
Mệt lả, bồn chồn Lừ đừ, không muốn cử động, hoặc vật vã không yên
Khát nhiều, người yếu Đòi uống nước liên tục, đứng không vững

Bảng trên không thay được việc đi khám. Nếu thấy người bệnh khác thường mà bạn không chắc, cứ đưa đi khám sớm. Đi sớm mà không sao vẫn hơn chờ ở nhà.

Khi nào cần đi khám ngay hoặc gọi 115?

Đi viện ngay hoặc gọi 115 khi có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây. Đừng chờ thêm dấu hiệu khác, cũng đừng chờ tới sáng mai.

Đi viện ngay khi có:

  1. Đau bụng dữ dội hoặc ấn bụng thấy đau.
  2. Nôn liên tục, từ 3 lần trong 24 giờ.
  3. Chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi.
  4. Nôn ra máu, đi ngoài ra máu.
  5. Thở nhanh.
  6. Da tái, lạnh, người mệt lả hoặc bồn chồn.

Khi đi, bạn mang theo tờ ghi giờ sốt, giờ hết sốt và số lần nôn. Nhờ đó bác sĩ nắm tình hình nhanh hơn. Nếu người bệnh lả đi hoặc thở nhanh, hãy gọi 115 thay vì tự chở bằng xe máy.

Phát hiện sớm sốt xuất huyết giúp giảm nguy cơ tử vong thế nào?

Phát hiện sớm là việc quan trọng nhất người nhà làm được. WHO cho biết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết. Nhưng nếu phát hiện sớm và được chăm sóc y tế đúng cách, tỷ lệ tử vong xuống dưới 1%.

Theo WHO Việt Nam, ở nước ta bệnh thường lên đỉnh từ tháng 6 đến tháng 10. Hầu hết ca bệnh nằm ở miền Trung và miền Nam. Nếu nhà bạn ở những vùng này, hãy nhớ hai mốc: 4–10 ngày ủ bệnh và 24–48 giờ sau khi hết sốt.

Chúng mình gom các bài liên quan trong trang tổng hợp về sốt xuất huyết để bạn tra lại khi cần.

Muốn biết thêm cách nhận ra sớm một bệnh nhiễm trùng khác, bạn có thể đọc bài cách nhận biết bệnh Whitmore trong sinh hoạt.

Câu hỏi thường gặp

sốt xuất huyết mấy ngày thì hết sốt?

Theo WHO, triệu chứng thường kéo dài 2–7 ngày. Hết sốt chưa phải là khỏi, vì dấu hiệu cảnh báo thường xuất hiện trong 24–48 giờ sau đó.

hết sốt rồi có phải khỏi sốt xuất huyết không?

Chưa. CDC cho biết dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng thường bắt đầu trong 24–48 giờ sau khi hết sốt. Đây là lúc cần theo dõi kỹ nhất.

bị muỗi đốt bao lâu thì bị sốt xuất huyết?

Theo WHO và NHS, triệu chứng thường bắt đầu 4–10 ngày sau khi bị muỗi mang virus đốt.

sốt xuất huyết khi nào phải nhập viện?

Khi có đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài ra máu, thở nhanh hay da tái lạnh. Gặp một trong các dấu hiệu này, hãy đi viện ngay hoặc gọi 115.

👉 Với sốt xuất huyết, hết sốt chưa phải là khỏi: hãy canh kỹ 24–48 giờ sau đó và đi viện ngay khi thấy dấu hiệu nặng.

Nguồn tham khảo

  1. WHO – Dengue and severe dengue
  2. CDC – Symptoms of Dengue and Testing
  3. NHS – Dengue
  4. WHO Việt Nam – Dengue

Hg Nuts mong bạn lưu bài này lại, để lúc người nhà sốt cao có thể mở ra đối chiếu từng mốc. Chúng mình chia sẻ kiến thức sức khỏe dễ hiểu mỗi ngày trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr. Theo dõi để không bỏ lỡ bài mới nhé.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Thẻ

Trịnh Mai Phương

Biên tập viên mảng sức khỏe phụ nữ tại Hgnuts.

31 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Có thể bạn cũng cần

Để lại một bình luận