Tay chân miệng nên ăn gì, kiêng gì? Cách cho trẻ ăn uống
Tay chân miệng nên ăn gì: trẻ cần đồ lỏng, mềm, để nguội, uống đủ nước và chỉ tránh đồ cay, mặn, nóng, cứng cùng đồ uống chua.
Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Bài giúp bố mẹ biết trẻ bị tay chân miệng nên ăn, uống gì cho đỡ đau miệng, cần kiêng gì và lời kiêng nào không cần nghe theo.
Ở Hg Nuts, mấy hôm nay câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là: tay chân miệng nên ăn gì, kiêng gì? Câu trả lời ngắn: cho trẻ ăn đồ lỏng, mềm, để nguội như cháo, súp, sữa, sữa chua, chia nhiều bữa nhỏ và uống đủ nước. Trẻ còn bú thì cứ tiếp tục bú mẹ. Chỉ cần tránh đồ cay, mặn, nóng, cứng và đồ uống chua như nước cam, nước ép, ngoài ra không cần kiêng thêm.
Điều cần nhớ
- Uống đủ nước là việc quan trọng nhất, vì vết loét miệng làm trẻ ngại uống và dễ mất nước.
- Ăn đồ lỏng, mềm, để nguội, chia nhiều bữa nhỏ; trẻ còn bú thì tiếp tục bú mẹ.
- Chỉ tránh đồ cay, mặn, nóng, cứng và đồ uống chua vì làm vết loét đau hơn.
- Kiêng tanh, kiêng sữa không có trong khuyến nghị của CDC, NHS hay HCDC.
- Trẻ uống kém, lừ đừ, dưới 6 tháng tuổi hoặc sốt quá 3 ngày cần đi khám.
Vì sao trẻ bị tay chân miệng bỗng bỏ ăn, bỏ bú?
Trẻ bỏ ăn vì đau miệng, không phải vì chán ăn. Tay chân miệng là bệnh lây nhanh, hay gặp nhất ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh gây vết loét trong miệng và nổi ban ở tay, chân. Đa số trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày.
Theo CDC, vết loét miệng làm trẻ nuốt đau, nên trẻ có thể không muốn uống nhiều. Đứa bé hôm qua còn ăn hết chén cháo, nay đưa muỗng tới miệng là quay đi, khóc. Có bé chỉ chịu uống đồ mát, đó cũng là dấu hiệu bé đang nuốt đau.
Vì vậy, chuyện ăn uống lúc này là chuyện chính. HCDC (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM) cũng nói việc chăm trẻ tay chân miệng chủ yếu xoay quanh ăn uống, vì trẻ rất khó ăn. Bạn có thể xem thêm các bài khác về bệnh ở trang tổng hợp về tay chân miệng.
Trẻ bị tay chân miệng uống gì để không mất nước?
Hãy lo cho trẻ uống đủ trước, ăn được bao nhiêu tính sau. CDC lưu ý trẻ nhỏ dễ bị mất nước, và bố mẹ phòng được việc này bằng cách cho con uống đủ. Một bữa bỏ dở chưa đáng lo bằng một ngày con uống quá ít.
Những thứ dưới đây có trong hướng dẫn của CDC, NHS và Sở Y tế TP.HCM:
- Sữa mẹ trẻ còn bú thì tiếp tục bú mẹ, bú nhiều cữ nếu con bú ít mỗi lần.
- Nước lọc mát đồ uống mát giúp dịu miệng, trẻ dễ chịu uống hơn đồ ấm.
- Sữa sữa để nguội vừa là đồ uống, vừa là bữa phụ khi con lười ăn.
- Oresol cho uống theo nhu cầu để giữ cân bằng nước và điện giải (muối khoáng trong cơ thể).
- Chia nhỏ từng ngụm Đút từng thìa nhỏ hoặc cho uống bằng ly có ống hút, nhiều lần trong ngày thay vì ép uống một lúc.
- Để đồ uống mát Đồ uống mát làm dịu vết loét; tránh đồ uống nóng vì làm miệng xót hơn.
- Pha Oresol đúng hướng dẫn Pha đúng lượng nước ghi trên gói, không pha đặc hay loãng hơn; chưa rõ thì hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
- Theo dõi con mỗi ngày Để ý con có uống được, có đi tiểu bình thường, có tỉnh táo không.
Mẹo cho bé ngại uống
Nếu con chỉ chịu đồ mát, đừng ép uống đồ ấm. Mát mà con chịu uống vẫn tốt hơn ấm mà con nhè ra.
Tay chân miệng nên ăn gì cho dễ nuốt?
Trẻ bị tay chân miệng nên ăn thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu và để nguội. HCDC và Trạm Y tế phường Tam Phú (Sở Y tế TP.HCM) cùng khuyên cho trẻ ăn đồ lỏng như cháo, súp, chia thành nhiều bữa nhỏ. NHS (cơ quan y tế Anh) gợi ý thêm đồ mềm như sữa chua.
| Món | Vì sao hợp lúc này | Lưu ý khi cho ăn |
|---|---|---|
| Cháo nấu nhừ | Lỏng, mềm, ít phải nhai | Để nguội bớt, nêm nhạt |
| Súp | Dễ nuốt, vừa ăn vừa có thêm nước | Không để quá nóng, không cay |
| Sữa | Uống được khi con không chịu nhai | Để nguội hoặc mát |
| Sữa chua | Mềm, mát, dễ trôi qua chỗ loét | Chọn loại con quen ăn |
Đừng mong con ăn đủ ba bữa như ngày thường. Cứ chia nhỏ, con ăn được vài thìa thì nghỉ, lát sau cho ăn tiếp. Bữa cơm gia đình vẫn nấu bình thường, chỉ cần múc riêng phần của con ra trước khi nêm nếm.
Sữa chua là món nhiều nhà sẵn trong tủ lạnh, rất tiện lúc này. Nếu bạn muốn chọn và cho trẻ ăn đúng cách, xem thêm bài ăn sữa chua đúng cách cho đường ruột khỏe.
Bị tay chân miệng kiêng ăn gì và vì sao?
Chỉ cần kiêng những món làm vết loét miệng đau thêm. Hướng dẫn của NHS và Sở Y tế TP.HCM gói lại trong vài nhóm dưới đây. Lý do chung rất đơn giản: miệng đang loét, món nào chạm vào thấy xót thì tạm gác lại.
- Đồ cay ớt, tiêu, tương ớt làm chỗ loét rát hơn.
- Đồ mặn món nêm đậm, đồ ăn vặt mặn gây xót miệng.
- Đồ nóng cháo, súp vừa bắc khỏi bếp; nên để nguội rồi mới cho ăn.
- Đồ cứng bánh quy giòn, đồ chiên, thịt dai khiến con phải nhai và cọ vào vết loét.
- Đồ uống chua nước cam, nước ép trái cây làm vết loét xót hơn, theo NHS.
Những món này không làm bệnh nặng hơn. Chúng chỉ khiến con đau, rồi sợ ăn luôn cả những món khác. Khi miệng con lành, cả nhà lại ăn uống bình thường.
Những lời kiêng truyền miệng có cần làm theo không?
Không cần, nếu lời kiêng đó không có trong khuyến nghị chính thức. Ở chợ hay trong nhóm phụ huynh, bạn sẽ nghe đủ kiểu: kiêng tanh, kiêng sữa, chỉ cho ăn cháo trắng. Hướng dẫn của CDC, NHS và HCDC không có những điều này.
Chúng mình hiểu vì sao bố mẹ dễ nghe theo: con ốm, mình muốn làm thêm gì đó cho yên tâm. Nhưng kiêng quá nhiều lại làm con ít món để chọn hơn, trong khi con vốn đã lười ăn. Sữa, sữa chua còn được khuyên dùng vì mềm và dễ nuốt.
Cách tự kiểm tra một lời khuyên
Khi nghe một lời kiêng mới, hãy hỏi: món đó có cay, mặn, nóng, cứng hay chua không? Nếu không, thường không có lý do gì phải bỏ, trừ khi bác sĩ dặn riêng.
Khi nào trẻ ăn uống kém cần đi khám ngay?
Đưa con đi khám khi con uống quá ít và bạn lo con mất nước. Ăn kém vài bữa thì còn chờ được, uống kém thì không nên chờ. Thuốc hạ sốt hay giảm đau chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.
- Uống kém con uống rất ít, ít đi tiểu, môi miệng khô, bạn lo con mất nước.
- Sốt kéo dài sốt hơn 3 ngày.
- Không đỡ sau 10 ngày con vẫn chưa khá hơn.
- Trẻ còn rất nhỏ nhất là trẻ dưới 6 tháng tuổi.
- Miễn dịch yếu trẻ có hệ miễn dịch suy yếu.
- Mang thai phụ nữ mang thai nghi đã tiếp xúc nguồn bệnh nên liên hệ bác sĩ.
Gọi cấp cứu 115
Nếu con có triệu chứng nặng như lừ đừ, khó đánh thức, co giật hay khó thở, hãy gọi 115 hoặc đưa con tới cơ sở y tế gần nhất ngay.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị tay chân miệng có uống sữa được không?
Được. Sữa để nguội hoặc mát là món dễ nuốt, vừa giúp con uống đủ vừa có thêm năng lượng. Trẻ còn bú thì tiếp tục bú mẹ như bình thường.
Bị tay chân miệng có được uống nước cam, ăn trái cây không?
Nên tạm tránh nước cam và nước ép trái cây vì đồ uống chua làm vết loét xót hơn. Nếu con muốn ăn trái cây, chọn loại mềm, không chua và dừng khi con kêu rát.
Bị tay chân miệng có phải kiêng đồ tanh không?
Khuyến nghị của CDC, NHS và HCDC không có lời kiêng đồ tanh. Chỉ cần nấu mềm, nêm nhạt, để nguội để con dễ ăn.
Trẻ bị tay chân miệng không chịu ăn uống phải làm sao?
Ưu tiên cho con uống đủ trước, từng ngụm nhỏ, đồ mát, chia nhiều lần. Nếu con uống rất ít hoặc bạn lo con mất nước, hãy đưa con đi khám.
👉 Khi trẻ bị tay chân miệng, cho con uống đủ và ăn đồ lỏng, mềm, nguội là đủ; chỉ tránh món cay, mặn, nóng, cứng, chua và đi khám khi con uống kém.
Nguồn tham khảo
- CDC – About Hand, Foot, and Mouth Disease
- CDC – Symptoms of Hand, Foot, and Mouth Disease
- NHS – Hand, foot and mouth disease
- Sở Y tế TP.HCM (Trạm Y tế phường Tam Phú) – Hướng dẫn cha mẹ cách theo dõi và chăm sóc trẻ mắc Tay Chân Miệng tại nhà, tránh biến chứng nguy hiểm
- HCDC – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM – Tay chân miệng: nhận diện và chăm sóc trẻ bệnh như thế nào?
Hg Nuts mong con bạn sớm ăn ngon trở lại. Bệnh thường tự qua sau 7–10 ngày, việc của mình là giữ con đủ nước và đỡ đau miệng trong mấy ngày đó. Theo dõi Hg Nuts trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để đọc thêm các bài chăm con khi ốm.
Sản phẩm liên quan đến bài viết
Cửa hàngSản phẩm nổi bật
HG Nuts
Combo quà tặng cao cấp
Macca Úc nứt vỏ 500g + Hạt dẻ cười rang muối 500g + Óc chó Mỹ tách vỏ 500g
750.000 ₫
HG Nuts
Combo ăn sáng healthy
Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g
275.000 ₫ 283.000 ₫
Giảm 8.000 ₫
HG Nuts
Combo 3 loại hạt dinh dưỡng
Hạnh nhân Mỹ nguyên hạt 500g + Óc chó Mỹ tách vỏ 500g + Hạt điều rang muối Bình Phước…
520.000 ₫ 549.000 ₫
Giảm 29.000 ₫
Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt
Nhận bài mới qua email
Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.
- Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
- Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ
Theo dõi HG Nuts
Chọn kênh bạn hay dùng. Chúng tôi đăng bài mới, công thức và mẹo ăn hạt ở cả năm nơi.






