Bị cúm nên ăn uống gì? Món nào có nghiên cứu ủng hộ

Bị cúm nên ăn gì cho mau khỏe: Hg Nuts xét nước, cháo, mật ong chanh và vitamin C theo nghiên cứu, nói rõ món nào có bằng chứng, món nào chưa.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Mật ong và lát chanh tươi, đồ uống ấm thường dùng khi bị cúm

Xét từng món quen thuộc khi bị cúm theo mức bằng chứng, để bạn biết nên nấu gì, uống gì và lúc nào cần đi khám.

Ở Hg Nuts, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất mấy tuần nay là bị cúm nên ăn gì cho mau khỏi. Trả lời thẳng: không món nào làm cúm hết nhanh hơn, việc quan trọng nhất là uống đủ nước và nghỉ ngơi. Mật ong có bằng chứng giúp đỡ ho, nhưng chỉ dùng cho người từ 1 tuổi trở lên. Vitamin C uống khi đã ốm thì nghiên cứu chưa thấy tác dụng rõ.

Điều cần nhớ

  • Không thực phẩm nào làm cúm hết nhanh hơn, đa số người bệnh tự khỏi trong khoảng một tuần.
  • Uống đủ nước là ưu tiên số một, nước tiểu vàng nhạt hoặc trong là dấu hiệu uống đủ.
  • Mật ong pha chanh ấm giúp đỡ ho, tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi.
  • Vitamin C chỉ rút ngắn cảm lạnh ở người uống đều từ trước, uống khi đã ốm không thấy tác dụng nhất quán.
  • Trẻ không đi tiểu trong 8 giờ, khô miệng, khóc không ra nước mắt cần đi khám ngay.

Bị cúm nên ăn gì cho mau khỏi?

Không có món ăn nào làm cúm khỏi nhanh hơn. Cúm là bệnh nhiễm virus cúm ở đường hô hấp, gây sốt, đau họng, ho, đau mỏi người. Theo WHO, phần lớn người bệnh hết sốt và các triệu chứng khác trong vòng một tuần mà không cần đi khám.

Vì vậy ăn uống chỉ giúp cơ thể đỡ mệt trong lúc tự hồi phục. Bữa ăn tốt khi bị cúm là bữa dễ nuốt, đủ nước và người bệnh chịu ăn. Món đắt tiền hay món được truyền tai là “thần kỳ” không làm virus biến mất sớm hơn.

Nếu bạn chưa chắc mình bị cúm hay chỉ cảm lạnh, bài phân biệt cúm và cảm lạnh qua dấu hiệu sẽ giúp bạn xác định trước. Điều này quan trọng vì nhiều nghiên cứu về thực phẩm chỉ làm trên cảm lạnh.

Đọc bài này thế nào

Mỗi món bên dưới đều ghi rõ nghiên cứu làm trên cúm hay cảm lạnh, và bằng chứng mạnh hay yếu. Món nào chưa có nguồn đáng tin, chúng mình nói thẳng là chưa có.

Bị cúm nên uống gì và uống bao nhiêu nước là đủ?

Nước là thứ cần ưu tiên đầu tiên khi bị cúm. WHO khuyên người có triệu chứng nhẹ ở nhà, nghỉ ngơi và uống nhiều nước. NHS (cơ quan y tế công của Anh) cũng nhấn mạnh uống nhiều nước để tránh mất nước.

Không cần đếm từng cốc. NHS đưa ra cách nhận biết rất dễ: uống đủ thì nước tiểu có màu vàng nhạt hoặc trong. Nước tiểu vàng sẫm nghĩa là bạn cần uống thêm.

Đồ uống dễ dùng khi bị cúm:

Những thứ có sẵn trong bếp nhà mình đều tính là nước:

  1. Nước lọc ấm dễ uống nhất, để sẵn bình cạnh giường cho người bệnh tự rót.
  2. Canh rau, canh bí vừa cho nước vừa có chút rau, hợp với bữa cơm gia đình.
  3. Cháo loãng cho người đau họng, sốt, ngại nhai.
  4. Nước ấm pha chút chanh cho người thích vị chua nhẹ, dễ uống hơn nước lọc.

Khi sốt, cơ thể mất nước nhiều hơn bình thường mà người bệnh lại lười uống. Cách đơn giản là uống từng ngụm nhỏ, cách nhau ít phút, thay vì cố uống một cốc to.

Bị cúm uống mật ong chanh có tốt không?

Mật ong là món có bằng chứng tốt nhất trong các mẹo dân gian về ho. Một tổng quan Cochrane (gom và chấm điểm nhiều nghiên cứu) cho thấy mật ong có lẽ giảm ho ở trẻ tốt hơn không điều trị hoặc giả dược. So với một số loại siro ho thì mật ong có thể không khác biệt nhiều.

NHS cũng ghi nhận chanh nóng pha mật ong có thể có tác dụng giống siro ho. Cần lưu ý, các nghiên cứu này đo hiệu quả đỡ ho, không phải làm cúm khỏi nhanh hơn.

  1. Đun nước ấm Dùng nước ấm vừa uống, không dùng nước sôi già để người bệnh dễ nhấp từng ngụm.
  2. Thêm mật ong và chanh Pha một ít mật ong với vài giọt chanh, nếm vừa miệng, không cần quá ngọt.
  3. Uống chậm Nhấp từ từ khi ho nhiều, ví dụ buổi tối trước khi ngủ.

Không cho trẻ dưới 1 tuổi

Tuyệt đối không cho trẻ dưới 12 tháng ăn mật ong dưới bất kỳ hình thức nào, vì nguy cơ ngộ độc botulinum (độc tố vi khuẩn rất nguy hiểm cho trẻ sơ sinh).

Bị cúm có nên uống nước cam, bổ sung vitamin C không?

Uống vitamin C khi đã ốm chưa cho thấy tác dụng rõ. Tổng quan Cochrane về vitamin C ghi nhận người uống đều đặn từ trước thì cảm lạnh ngắn hơn khoảng 8% ở người lớn và 14% ở trẻ em. Còn trong các thử nghiệm uống sau khi đã có triệu chứng, không thấy tác dụng nhất quán.

Điểm quan trọng: nghiên cứu này làm trên cảm lạnh, không phải cúm. Vì vậy không thể nói nước cam hay viên vitamin C giúp cúm khỏi nhanh. Một cốc nước cam vẫn có ích vì nó là nước, dễ uống và người bệnh thường thích vị này.

Ở Hg Nuts, chúng mình nghiêng về cách lấy vitamin C từ rau quả trong bữa ăn hằng ngày, như cam, ổi, bưởi, rau xanh mua ngoài chợ. Rau quả còn cho thêm nước và chất xơ, thứ mà viên uống không có.

Món Nghiên cứu làm trên Kết quả Nguồn
Nước, canh, cháo loãng Khuyến nghị cho người bị cúm Ưu tiên số một để tránh mất nước WHO, NHS
Mật ong (pha chanh ấm) Ho ở trẻ Có lẽ giảm ho tốt hơn không điều trị Cochrane, NHS
Vitamin C uống đều từ trước Cảm lạnh Rút ngắn cảm lạnh khoảng 8% ở người lớn, 14% ở trẻ Cochrane
Vitamin C uống khi đã ốm Cảm lạnh Không thấy tác dụng nhất quán Cochrane

Chán ăn khi bị cúm thì nên ăn uống thế nào?

Khi người bệnh chán ăn, hãy lo đủ nước trước rồi mới tính đến đủ chất. Vài ngày ăn ít hơn thường lệ trong lúc sốt là chuyện hay gặp. Ép ăn nhiều dễ làm người bệnh buồn nôn và sợ bữa ăn hơn.

Mẹo cho bữa ăn khi mệt:

  1. Chia nhỏ bữa thay vì ba bữa lớn, mỗi lần vài thìa cháo hay nửa bát canh.
  2. Chọn đồ mềm như cháo, súp, cơm nát, trứng hấp, chuối chín cho người đau họng.
  3. Ăn lúc đỡ sốt, thường là sau khi người bệnh ngủ dậy hoặc vừa lau mát.
  4. Món người bệnh thích quan trọng hơn món “bổ” mà họ không nuốt nổi.

Với trẻ biếng ăn, bố mẹ đi làm về có thể để sẵn cháo loãng, sữa, nước canh cho trẻ ăn từng ít một. Theo dõi trẻ đi tiểu và uống được không quan trọng hơn trẻ ăn được bao nhiêu bát. Các việc chăm sóc khác trong ngày có ở bài chăm sóc người bị cúm tại nhà mỗi ngày.

Mẹo nhỏ

Nấu một nồi cháo loãng buổi sáng, chia hộp để tủ lạnh. Mỗi lần người bệnh đói chỉ cần hâm nóng một phần nhỏ.

Khi nào người bị cúm cần đi khám ngay?

Mất nước và triệu chứng nặng dần là lúc không nên tự chữa ở nhà nữa. CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) liệt kê dấu hiệu mất nước ở trẻ bị cúm cần cấp cứu: không đi tiểu trong 8 giờ, khô miệng, khóc không có nước mắt.

Đi khám ngay khi:

  1. Có triệu chứng nặng như khó thở, lơ mơ, sốt cao không hạ.
  2. Triệu chứng nhẹ nhưng ngày càng nặng hơn thay vì đỡ dần.
  3. Đang có bệnh lý khác kèm theo khi bị cúm.
  4. Trẻ có dấu hiệu mất nước theo mô tả của CDC ở trên.

Trường hợp khẩn cấp, gọi ngay cấp cứu 115. Danh sách đầy đủ hơn có trong bài dấu hiệu cúm trở nặng cần đi khám ngay. Thuốc điều trị cúm chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Bị cúm A nên kiêng ăn gì?

Các nguồn chính thức chúng mình tham khảo không nêu món nào bắt buộc phải kiêng khi bị cúm. Khi đau họng, nên tạm tránh đồ cứng, khô, khó nuốt để người bệnh ăn được nhiều hơn.

Bị cúm ăn cháo gì cho nhanh khỏe?

Không loại cháo nào làm cúm khỏi nhanh hơn. Cháo loãng nào người bệnh thích ăn cũng được, vì cháo dễ nuốt và cho thêm nước.

Bị cúm nên uống bao nhiêu nước mỗi ngày?

NHS không đưa ra con số cố định mà khuyên nhìn màu nước tiểu. Nước tiểu vàng nhạt hoặc trong nghĩa là bạn đã uống đủ.

Trẻ mấy tuổi thì uống được mật ong chanh?

Trẻ từ 1 tuổi trở lên mới dùng được mật ong. Trẻ dưới 12 tháng tuyệt đối không dùng vì nguy cơ ngộ độc botulinum.

👉 Khi bị cúm, uống đủ nước, ăn đồ mềm dễ nuốt và nghỉ ngơi quan trọng hơn mọi món được truyền tai; mật ong giúp đỡ ho cho người từ 1 tuổi, còn vitamin C uống khi đã ốm chưa có tác dụng rõ.

Hg Nuts sẽ tiếp tục cập nhật các bài về cúm dựa trên nguồn đáng tin, để bữa cơm nhà bạn bớt những mẹo chưa được kiểm chứng. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để nhận bài mới.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Thẻ

Lương Khánh Linh

Biên tập viên mảng đời sống khỏe tại Hgnuts.

60 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận