Tay chân miệng: cách chăm sóc trẻ tại nhà từng ngày

Cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà: cho uống đủ nước, ăn đồ mềm, hạ sốt đúng thuốc và sớm nhận ra dấu hiệu cần đưa con đi viện.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Em nhỏ rửa tay ở bồn rửa thấp tại trường mẫu giáo

Hướng dẫn từng việc để chăm trẻ bị tay chân miệng ở nhà, kèm bảng dấu hiệu chia rõ lúc nào theo dõi tiếp, gọi bác sĩ hay đi viện ngay.

Chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà chủ yếu là giữ cho con uống đủ nước, ăn được đồ mềm và giảm đau, hạ sốt đúng thuốc. Song song, bạn cần theo dõi sát để nhận ra sớm lúc bệnh nặng lên. Đa số trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày. Ở Hg Nuts, mấy tuần nay câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là: con đau miệng, bỏ ăn bỏ uống thì phải làm sao?

Điều cần nhớ

  • Đa số trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày, việc chính ở nhà là giúp con dễ chịu và không mất nước
  • Cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, ăn đồ mềm, nguội; tránh đồ chua, mặn, cay, nóng
  • Giảm đau, hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ, không bao giờ dùng aspirin cho trẻ
  • Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây, nhất là sau khi thay tã
  • Trẻ giật mình, chới với, sốt cao khó hạ, nôn nhiều, thở mệt: đưa đi viện ngay hoặc gọi 115

Chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà gồm những việc gì?

Chăm sóc tại nhà nhằm giúp con dễ chịu và không bị mất nước, vì đa số trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày. Tay chân miệng hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi và lây nhanh. Bệnh gần như không cần điều trị gì đặc biệt.

Khó nhất là chỗ loét trong miệng. Loét làm con nuốt đau, nên nhiều bé ngậm nước rồi nhè ra, đẩy cả thìa cháo đi. Vì vậy, người lớn phải kiên nhẫn hơn ngày thường một chút.

Bốn việc chính:

Mỗi ngày, bạn chỉ cần tập trung vào bốn việc sau:

  1. Giữ đủ nước bằng nước mát, sữa mát, chia nhiều lần nhỏ
  2. Cho ăn đồ mềm, nguội để con nuốt đỡ đau
  3. Giảm đau, hạ sốt đúng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
  4. Theo dõi và giữ vệ sinh để phát hiện sớm dấu hiệu nặng và không lây cho cả nhà

Làm sao cho trẻ uống đủ nước và ăn được khi miệng đau?

Nước quan trọng hơn cơm cháo. Một bé lười ăn vài hôm thường chưa đáng lo bằng một bé không chịu uống. Nước mát giúp dịu chỗ loét và giúp con không bị mất nước.

Thay vì ép con uống cả cốc một lúc, bạn cho uống từng ngụm nhỏ bằng thìa hoặc cốc nhỏ. Cứ vài phút cho uống một chút, cả ngày cộng lại vẫn được nhiều.

Nên cho trẻ:

  1. Nước mát, sữa mát chia thành nhiều lần nhỏ trong ngày
  2. Đồ mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo loãng để nguội, súp, sữa chua
  3. Món để nguội bớt thay vì múc nồi cháo vừa sôi ra đút ngay
Nên tránh:

  1. Nước trái cây chua như nước cam, nước chanh, vì làm xót chỗ loét
  2. Đồ mặn, cay như canh nêm đậm, món có ớt, tiêu
  3. Đồ nóng vừa nấu xong, kể cả cháo và sữa

Sữa chua mát và mềm nên nhiều bé chịu ăn khi miệng còn đau. Chúng mình có bài riêng về cách ăn sữa chua đúng cách cho đường ruột khỏe.

Với bé đã ăn dặm, chuối chín nghiền cũng mềm, dễ nuốt và dễ mua ở chợ. Bạn có thể đọc thêm dinh dưỡng của chuối và cách dùng đúng.

Để ý lượng nước tiểu

Con đi tiểu ít hơn bình thường, tã khô lâu hơn mọi ngày là dấu hiệu có thể đang mất nước. Gặp tình huống này, bạn nên gọi bác sĩ sớm.

Giảm đau, hạ sốt cho trẻ thế nào để an toàn?

Thuốc giảm đau, hạ sốt giúp con dễ chịu hơn để ăn uống lại được. Hai loại thường dùng là paracetamol và ibuprofen. Loại thuốc, liều và số lần dùng đều theo chỉ định của bác sĩ.

Đừng tự tăng liều khi thấy con chưa hạ sốt ngay. Cũng đừng cho con uống thuốc của anh chị hay của người lớn trong nhà.

Không dùng aspirin

Không bao giờ cho trẻ dùng aspirin. Nếu không chắc thuốc trong tủ có aspirin hay không, hãy hỏi bác sĩ trước khi cho con uống.

Ngoài thuốc, bạn cho con mặc quần áo thoáng, nghỉ ngơi và tiếp tục cho uống nước. Nếu con sốt cao khó hạ hoặc sốt quá 3 ngày, đừng chờ thêm ở nhà.

Một ngày chăm trẻ bị tay chân miệng nên sắp xếp ra sao?

Chia việc theo giờ trong ngày giúp bạn không bỏ sót việc nào, nhất là khi vẫn phải đi làm. Ông bà hay người trông con ban ngày cũng dễ làm theo hơn.

  1. Buổi sáng Xem con có sốt không, ngủ đêm qua có yên không, rồi cho uống ít nước mát trước bữa sáng.
  2. Mỗi bữa ăn Cho đồ mềm, nguội, chia ít một; con chỉ ăn vài thìa thì cho uống thêm sữa hoặc nước.
  3. Giữa các bữa Cứ chừng mỗi lúc lại mời con vài ngụm nước, không đợi con kêu khát.
  4. Sau mỗi lần thay tã Người lớn rửa tay bằng xà phòng, gom tã bẩn bỏ vào túi kín.
  5. Buổi tối Để ý giấc ngủ của con và nhẩm lại cả ngày con uống được nhiều hay ít, đi tiểu có như mọi khi không.

Làm sao để tay chân miệng không lây cho anh chị em trong nhà?

Rửa tay đúng cách là việc quan trọng nhất. Người lớn rửa tay bằng xà phòng và nước ít nhất 20 giây, nhất là sau khi thay tã cho bé.

Chúng mình ở Hg Nuts hay nhắc nhau: nhà có hai bé thì đôi tay người lớn là đường lây dễ nhất. Chăm bé ốm xong mà bế ngay bé lớn thì virus đi theo luôn.

Việc cần làm mỗi ngày:

  1. Rửa tay trước khi cho con ăn, sau khi thay tã, sau khi lau miệng cho con
  2. Lau khử khuẩn đồ chơi, tay nắm cửa và những chỗ con hay sờ
  3. Để riêng cốc, thìa, khăn của bé đang ốm
  4. Cho bé nghỉ học khi còn mệt để con hồi sức và đỡ lây cho bạn cùng lớp

Phần nhận biết bệnh và cách phòng, bạn xem thêm trong trang tổng hợp các bài về bệnh tay chân miệng.

Khi nào cần gọi bác sĩ, khi nào đưa trẻ đi viện ngay?

Phần lớn trẻ chỉ cần theo dõi ở nhà, nhưng bạn phải biết rõ ranh giới. HCDC lưu ý dấu hiệu chính của trẻ chuyển nặng là thay đổi giấc ngủ, giật mình, chới với.

Mức độ Dấu hiệu ở trẻ Bạn nên làm gì
Theo dõi tiếp ở nhà Còn uống được, đi tiểu như thường, ngủ yên, sốt hạ khi dùng thuốc Tiếp tục cho uống, ăn đồ mềm, giữ vệ sinh
Gọi bác sĩ Uống kém, đi tiểu ít; sốt quá 3 ngày; quá 10 ngày chưa đỡ; trẻ dưới 6 tháng; trẻ có miễn dịch yếu Gọi bác sĩ hoặc đưa con đi khám sớm
Đi viện ngay Giật mình, chới với, ngủ kém; sốt cao khó hạ; nôn nhiều; thở mệt Đưa con đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115

Trong nhà có phụ nữ mang thai nghi đã tiếp xúc với bé bệnh thì cũng nên liên hệ bác sĩ để được tư vấn.

Ban đêm dễ nhận ra nhất

Người ngủ cạnh con nên để ý xem con có giật mình, chới với hay ngủ chập chờn khác mọi ngày không. Thấy lạ thì đưa con đi khám ngay, đừng đợi sáng.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ bị tay chân miệng bao lâu thì khỏi?

Đa số trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày mà gần như không cần điều trị đặc biệt. Nếu quá 10 ngày con vẫn chưa đỡ, bạn nên đưa con đi khám.

Trẻ bị tay chân miệng hạ sốt bằng thuốc gì?

Thường dùng paracetamol hoặc ibuprofen, với liều và cách dùng theo chỉ định của bác sĩ. Không bao giờ cho trẻ dùng aspirin.

Trẻ bị tay chân miệng phải nghỉ học bao lâu?

Nên cho con ở nhà khi con còn mệt, để con hồi sức và đỡ lây cho bạn cùng lớp. Ngày đi học lại, bạn hỏi thêm bác sĩ và nhà trường.

👉 Trẻ bị tay chân miệng thường tự khỏi sau 7–10 ngày, việc của người lớn là giữ con đủ nước, giảm đau đúng thuốc và đưa đi viện ngay khi con giật mình, chới với hay thở mệt.

Chăm con ốm vài ngày liền rất mệt, nhưng chỉ cần giữ được nước uống và để ý giấc ngủ của con là bạn đã làm đúng phần khó nhất. Hg Nuts sẽ tiếp tục viết các bài dễ làm theo về sức khỏe gia đình. Bạn theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để không bỏ lỡ bài mới nhé.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Trịnh Mai Phương

Biên tập viên mảng sức khỏe phụ nữ tại Hgnuts.

29 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận