Ung thư vú: dấu hiệu, cách tự khám và tuổi tầm soát

Dấu hiệu ung thư vú cần để ý, cách tự xem vú tại nhà và mốc tuổi chụp nhũ ảnh theo CDC, WHO để phát hiện sớm, đi khám đúng lúc.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Kỹ thuật viên hướng dẫn một phụ nữ châu Á chụp nhũ ảnh tầm soát ung thư vú

Bài này giúp bạn biết cần nhìn, sờ những gì ở vú, dấu hiệu nào phải đi khám ngay và bao nhiêu tuổi thì nên chụp nhũ ảnh.

Ở Hg Nuts, sau tin ung thư vú đứng đầu số ca mắc mới ở phụ nữ, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là: dấu hiệu ung thư vú là gì và tự khám thế nào. Câu trả lời ngắn: hãy để ý vú mình đều đặn để biết thế nào là bình thường với bạn. Thấy cục u hay chỗ dày lên ở vú hoặc nách, da vú lõm, núm vú tụt vào hay tiết dịch lạ thì đi khám ngay. Phụ nữ nguy cơ trung bình từ 40 đến 74 tuổi nên chụp nhũ ảnh 2 năm một lần, và tự khám không thay được chụp nhũ ảnh.

Điều cần nhớ

  • Cục u ở vú hay nách, thường không đau, là dấu hiệu hay gặp nhất
  • Tự để ý vú giúp bạn biết đâu là bình thường, không thay được chụp nhũ ảnh
  • Phụ nữ nguy cơ trung bình 40–74 tuổi nên chụp nhũ ảnh 2 năm một lần (khuyến nghị Mỹ, CDC dẫn)
  • Có bất kỳ dấu hiệu lạ nào thì đi khám ngay, đừng tự đoán

Ung thư vú phổ biến cỡ nào, vì sao cần phát hiện sớm?

Ung thư vú rất phổ biến ở phụ nữ trên khắp thế giới. Theo WHO, năm 2024 có khoảng 2,4 triệu phụ nữ được chẩn đoán ung thư vú và 694.000 ca tử vong.

Phát hiện sớm thì việc điều trị có thể dễ hơn, theo NHS. Vì vậy điều bạn cần không phải là lo lắng, mà là biết mình nên để ý gì. Muốn hiểu thêm về bệnh nói chung, bạn có thể xem trang tổng hợp về ung thư của Hg Nuts.

Nhiều chị em chỉ nghĩ tới vú khi thấy đau. Thực tế, WHO ghi nhận cục u ở vú thường không đau. Đó là lý do không nên chờ đau mới đi khám.

Dấu hiệu ung thư vú gồm những gì?

Dấu hiệu hay gặp nhất là một cục u hoặc chỗ dày lên ở vú. Ngoài ra còn vài thay đổi khác ở da, núm vú và vùng nách mà CDC liệt kê.

Dấu hiệu cảnh báo:

Gặp một trong các thay đổi sau, bạn nên đi khám:

  1. Cục u mới ở vú hoặc ở nách, kể cả khi không đau
  2. Vú dày lên hoặc sưng ở một phần vú
  3. Da vú lõm hay nhăn lại ở một chỗ
  4. Núm vú tụt vào trong, khác hẳn trước đây
  5. Tiết dịch núm vú không phải sữa, kể cả dịch có máu
  6. Vú đổi kích thước hay hình dạng so với bình thường của bạn

Điểm chung của các dấu hiệu này là sự khác lạ so với chính bạn. Hai bên vú vốn không giống hệt nhau, nên điều cần để ý là thay đổi mới xuất hiện.

Đừng chờ hết kỳ kinh hay rảnh việc

CDC khuyên có dấu hiệu là đi gặp bác sĩ ngay. Đừng tự xoa bóp, đắp lá hay chờ xem cục u có tự hết không.

Tự khám vú tại nhà như thế nào cho đúng?

Mục đích của tự khám là biết vú bình thường của bạn trông và sờ ra sao. NHS khuyên xem vú thường xuyên để nhận ra ngay khi có gì khác đi.

Bạn không cần dụng cụ gì, chỉ cần gương và vài phút. Lúc tắm tối hay khi thay đồ trước giờ đi ngủ là lúc dễ làm nhất.

  1. Nhìn trước gương Đứng thẳng, hai tay buông xuôi. Xem hình dáng, kích thước hai bên vú, da có lõm hay nhăn chỗ nào không.
  2. Giơ hai tay lên cao Nhìn lại một lần nữa. Một số chỗ da lõm hay co kéo dễ thấy hơn khi giơ tay.
  3. Xem núm vú Để ý núm vú có tụt vào, đổi hướng hay có dịch lạ dính trên áo lót không.
  4. Sờ khắp vú Dùng mặt các ngón tay, ấn nhẹ rồi ấn sâu hơn, đi hết vú. Tìm cục u hay chỗ dày lên khác phần xung quanh.
  5. Sờ vùng nách và ngực trên Cục u có thể nằm ở nách, nên đừng bỏ qua vùng này ở cả hai bên.

Lần đầu sờ, nhiều người thấy vú có chỗ lổn nhổn. Điều đó chưa nói lên gì. Sau vài lần, bạn sẽ quen với vú của mình và dễ nhận ra chỗ mới khác lạ.

Bao nhiêu tuổi thì nên tầm soát ung thư vú?

Mốc tuổi tùy khuyến nghị bạn theo. Khuyến nghị của Mỹ (USPSTF, được CDC dẫn) cho phụ nữ nguy cơ trung bình từ 40 đến 74 tuổi chụp nhũ ảnh 2 năm một lần. WHO ghi nhận tầm soát bằng nhũ ảnh cho người khỏe mạnh thường ở tuổi 50–69.

Nhũ ảnh là phim chụp X-quang tuyến vú. Phim chụp giúp phát hiện những thay đổi mà tay chưa sờ ra được. Đây là điểm khác lớn nhất giữa chụp nhũ ảnh và tự khám.

Cách Ai làm Mục đích Bao lâu một lần
Tự để ý vú tại nhà Bạn tự làm Biết đâu là bình thường, sớm thấy thay đổi Thường xuyên, thành thói quen
Chụp nhũ ảnh (Mỹ, CDC dẫn) Cơ sở y tế Tìm thay đổi tay chưa sờ ra 2 năm một lần, tuổi 40–74
Chụp nhũ ảnh (WHO) Chương trình tầm soát Tầm soát cho người khỏe mạnh Thường ở tuổi 50–69

Nếu bạn có người thân từng mắc ung thư vú hay lo mình thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy hỏi bác sĩ về lịch phù hợp. Mốc trên áp dụng cho người nguy cơ trung bình.

Tự khám không thay được chụp nhũ ảnh

Tự để ý vú giúp bạn phát hiện thay đổi giữa các lần khám. Còn chụp nhũ ảnh là cách tầm soát được các khuyến nghị nêu tên.

Sờ thấy cục ở vú thì có cần đi khám ngay không?

Có, hãy đặt lịch khám sớm nhất có thể. Sờ thấy cục u không có nghĩa chắc chắn là ung thư, nhưng chỉ bác sĩ mới xác định được đó là gì.

Ở Hg Nuts, chúng mình hay nghe chị em kể: “Cục không đau nên để đó, bận đi làm quá.” Nhưng như WHO ghi nhận, cục u ung thư vú thường không đau. Đừng lấy cảm giác đau làm thước đo.

Đi khám ngay khi:

  1. Có cục u mới hoặc chỗ dày lên ở vú, nách
  2. Núm vú tiết dịch, nhất là dịch có máu
  3. Da vú hoặc núm vú thay đổi rõ so với trước
  4. Cấp cứu: nếu kèm khó thở, đau ngực dữ dội hay ngất, gọi ngay 115

Khi đi khám, bạn nên ghi lại mình thấy thay đổi từ lúc nào và ở bên nào. Thông tin nhỏ này giúp bác sĩ hỏi đúng và khám nhanh hơn.

Bên cạnh tầm soát, thói quen hằng ngày cũng đáng để tâm. Bạn có thể đọc thêm các thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư vú.

Với bữa cơm gia đình, WHO cho biết khoảng 38% ca ung thư hiện có thể phòng ngừa. Ăn nhiều rau quả, bớt rượu bia là bước dễ bắt đầu, xem thêm 5 thay đổi trong bữa ăn giúp giảm nguy cơ ung thư.

Câu hỏi thường gặp

Cục u ở vú không đau có nguy hiểm không?

Không nên chủ quan. WHO ghi nhận cục u ung thư vú thường không đau, nên thấy cục u mới thì hãy đi khám dù không đau.

Tự khám vú có thay được chụp nhũ ảnh không?

Không. Tự để ý vú giúp bạn biết đâu là bình thường và sớm thấy thay đổi. Chụp nhũ ảnh giúp phát hiện những thay đổi tay chưa sờ ra.

Bao lâu nên chụp nhũ ảnh một lần?

Theo khuyến nghị của Mỹ được CDC dẫn, phụ nữ nguy cơ trung bình 40–74 tuổi chụp 2 năm một lần. Người nguy cơ cao nên hỏi bác sĩ lịch riêng.

Dấu hiệu ung thư vú giai đoạn đầu là gì?

Hay gặp nhất là cục u hoặc chỗ dày lên ở vú, thường không đau. Da vú lõm, núm vú tụt vào hay tiết dịch lạ cũng là dấu hiệu cần đi khám.

👉 Để ý vú mình đều đặn, thấy cục u hay thay đổi lạ thì đi khám ngay, và chụp nhũ ảnh theo mốc tuổi khuyến nghị vì tự khám không thay được tầm soát.

Hg Nuts mong bài này giúp bạn bớt hoảng và biết rõ mình cần làm gì. Nếu thấy hữu ích, hãy gửi cho mẹ, chị em hay bạn bè nữ của bạn. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để đọc thêm bài sức khỏe dễ hiểu mỗi ngày.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Thẻ

Trịnh Mai Phương

Biên tập viên mảng sức khỏe phụ nữ tại Hgnuts.

50 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận