Phòng sốt xuất huyết lây cho cả nhà khi có người đang sốt

Cách phòng sốt xuất huyết lây cho cả nhà khi có người đang sốt: giữ người bệnh khỏi muỗi đốt, diệt bọ gậy và biết dấu hiệu cần đi viện ngay.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Giường ngủ có màn chống muỗi treo từ trần nhà

Trong nhà có người bị sốt xuất huyết: bệnh lây thế nào, cần làm gì từng ngày để người khác không bị lây, và khi nào phải đưa người bệnh đi viện ngay.

Sốt xuất huyết không lây khi ăn chung, ngủ chung hay chăm sóc người bệnh. Bệnh chỉ lây khi muỗi đốt người bệnh rồi đốt sang người khác, nên muốn phòng sốt xuất huyết cho cả nhà, việc chính là giữ người bệnh không bị muỗi đốt và diệt muỗi, bọ gậy quanh nhà. Ở Hg Nuts, từ khi có tin cả nước ghi nhận hơn 170.000 ca, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là: nhà có người đang sốt thì những người còn lại phải làm gì?

Điều cần nhớ

  • Sốt xuất huyết lây qua muỗi, không lây khi tiếp xúc, ăn chung hay dùng chung đồ.
  • Người bệnh có thể truyền virus cho muỗi từ khoảng 2 ngày trước khi phát bệnh đến 2 ngày sau khi hết sốt.
  • Cho người bệnh nằm màn cả ngày lẫn đêm, mặc áo dài tay, bôi kem chống muỗi, cả nhà diệt muỗi và bọ gậy.
  • Không tự dùng ibuprofen hay aspirin; thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.
  • Đau bụng dữ dội, nôn liên tục, thở nhanh, chảy máu chân răng hay chảy máu mũi, nhất là lúc vừa hạ sốt: đi viện ngay hoặc gọi 115.

Sốt xuất huyết có lây không, lây qua đường nào?

Sốt xuất huyết không lây thẳng từ người sang người. Bạn ôm con, ăn chung mâm cơm hay giặt đồ cho người bệnh đều không làm bệnh lây sang. Trong nhà, đường lây cần lo là muỗi: muỗi đốt người đang có virus trong máu, rồi đốt sang người khác.

Theo CDC, trong tuần đầu bị bệnh, virus có trong máu người bệnh. Muỗi đốt vào lúc này có thể nhiễm virus và mang sang người trong nhà, cả nhà hàng xóm. Vì vậy một ca bệnh trong nhà là lúc cả nhà cùng chống muỗi, không phải lúc cách ly người bệnh.

Không cần tách bát đũa

Không cần tách bát đũa, chăn gối hay bắt người bệnh ở riêng. Việc cần làm là đừng để muỗi đốt người bệnh.

Người trong nhà nếu đã bị lây thì không thấy ngay. Triệu chứng thường xuất hiện 4–10 ngày sau khi bị muỗi đốt. Những ngày sau đó, để ý ai bắt đầu sốt cao, mệt hay đau người.

Theo số liệu Bộ Y tế được VietnamPlus dẫn, 10 tháng đầu năm 2026 cả nước ghi nhận 170.684 ca mắc sốt xuất huyết và 21 ca tử vong.

Khi nào người bệnh dễ truyền virus cho muỗi nhất?

Người bệnh có thể truyền virus cho muỗi từ khoảng 2 ngày trước khi có triệu chứng đến 2 ngày sau khi hết sốt. Đây là mốc WHO đưa ra. Nghĩa là khi cả nhà phát hiện có người sốt, muỗi quanh nhà có thể đã nhiễm virus từ trước đó.

Nhiều nhà thấy người bệnh hạ sốt là cất màn. Thực ra 2 ngày sau khi hết sốt muỗi vẫn có thể nhiễm virus, nên bạn giữ việc chống muỗi đốt qua hết 2 ngày đó.

Giai đoạn Người bệnh lúc này Cả nhà nên làm gì
Khoảng 2 ngày trước khi phát bệnh Chưa có triệu chứng nhưng đã có thể truyền virus cho muỗi Diệt muỗi, bọ gậy trong và quanh nhà ngay khi có người sốt
Những ngày sốt (thường kéo dài 2–7 ngày) Virus có trong máu, muỗi đốt có thể nhiễm virus Người bệnh nằm màn, mặc áo dài tay, bôi kem chống muỗi
Lúc vừa hạ sốt Có thể trở nặng dù nhiệt độ đã về bình thường Theo dõi sát dấu hiệu nặng, không để người bệnh ở một mình
2 ngày sau khi hết sốt Vẫn có thể truyền virus cho muỗi Tiếp tục nằm màn và tránh muỗi đốt

Cách giữ người bị sốt xuất huyết không bị muỗi đốt

Cách làm là che chắn người bệnh suốt thời gian sốt và thêm 2 ngày sau khi hết sốt. CDC khuyên ở nơi có điều hòa hoặc có lưới chắn muỗi ở cửa đi, cửa sổ, mặc áo dài tay và dùng thuốc chống muỗi. Ở nhà, bạn làm theo các bước sau.

  1. Nằm màn cả ngày lẫn đêm Người bệnh mệt nên hay ngủ trưa, ngủ chập chờn. Lần nào nằm cũng buông màn, kể cả giấc ngủ ngắn buổi chiều.
  2. Mặc áo dài tay, quần dài Chọn đồ cotton mỏng, sáng màu cho mát, vì người đang sốt rất dễ thấy nóng bức.
  3. Bôi kem chống muỗi lên da hở Bôi tay, chân, cổ khi người bệnh ngồi dậy ăn cơm hay đi vệ sinh. Với trẻ nhỏ, chọn loại ghi rõ dùng được cho trẻ và làm đúng hướng dẫn trên bao bì.
  4. Dành phòng có lưới chắn hoặc điều hòa cho người bệnh Nếu nhà có phòng lắp lưới cửa sổ hay có điều hòa, cho người bệnh nằm phòng đó. Đóng cửa từ chiều để muỗi không bay vào.

Các cách khác như vợt muỗi, lưới cửa có trong bài chống muỗi đốt tại nhà để phòng sốt xuất huyết.

Phòng sốt xuất huyết cho những người còn lại trong nhà

Song song với việc che chắn người bệnh, cả nhà cần giảm số muỗi trong và quanh nhà. Ít muỗi thì ít con đốt người bệnh, cũng ít con mang virus sang người khác.

Việc nên làm ngay tuần này:

  1. Diệt muỗi trong nhà ở góc tối, gầm giường, sau tủ và chỗ treo quần áo, nơi muỗi hay đậu.
  2. Đậy kín dụng cụ chứa nước như lu, khạp, xô nước sinh hoạt để muỗi không vào đẻ trứng.
  3. Đổ bỏ nước đọng ở chậu cây, khay hứng nước tủ lạnh, lốp xe cũ, vỏ dừa, chai lọ ngoài sân.
  4. Cọ rửa mỗi tuần bình hoa, bể nhỏ, máng nước cho gà vịt: thay nước và cọ thành để trôi trứng muỗi bám.

Hg Nuts gợi ý chia việc cho từng người cho đỡ quên. Bố mẹ lo lu nước và góc nhà, con lớn đi một vòng kiểm tra chậu cây, chai lọ ngoài sân. Nếu muốn làm đều tay, bạn theo lịch diệt bọ gậy hằng tuần cho gia đình.

Người đi làm về muộn hay ngồi hiên buổi chiều cũng nên mặc đồ dài tay. Ai trong nhà bắt đầu sốt cao thì cũng cần nằm màn ngay, để không thành nguồn lây tiếp theo.

Chăm người bị sốt xuất huyết tại nhà thế nào cho đúng?

Người bệnh cần nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Bạn để sẵn nước lọc, nước canh, nước trái cây ở đầu giường. Nhắc người bệnh uống từng ngụm, nhiều lần trong ngày.

Không tự uống ibuprofen, aspirin

WHO khuyên tránh các thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen và aspirin, vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Thuốc hạ sốt hay bất kỳ thuốc nào khác chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Hiểu lầm hay gặp:

  1. Sợ lây khi chăm sóc: bệnh không lây qua tiếp xúc, ăn chung hay dùng chung đồ, bạn cứ chăm người bệnh bình thường.
  2. Hạ sốt là khỏi: lúc vừa hạ sốt người bệnh vẫn có thể trở nặng, cần theo dõi sát.
  3. Hết sốt là cất màn: người bệnh vẫn có thể truyền virus cho muỗi tới 2 ngày sau khi hết sốt.

Bữa ăn nên mềm, dễ nuốt để người bệnh ăn được. Bạn có thể tham khảo thực đơn 7 ngày cho người sốt xuất huyết tại nhà.

Các sai lầm khác khi tự chăm người bệnh có trong bài 4 hiểu lầm nguy hiểm khi điều trị sốt xuất huyết tại nhà.

Dấu hiệu nào của sốt xuất huyết cần đi viện ngay?

Đưa người bệnh đi viện ngay, hoặc gọi cấp cứu 115, khi thấy một trong các dấu hiệu dưới đây. CDC khuyên đến cơ sở y tế hoặc phòng cấp cứu ngay khi có dấu hiệu nặng.

Dấu hiệu nặng:

  1. Đau bụng dữ dội, người bệnh ôm bụng, không nằm yên được.
  2. Nôn liên tục, uống nước vào là nôn ra.
  3. Thở nhanh, thở gấp dù đang nằm nghỉ.
  4. Chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi, kể cả chảy ít.
  5. Nôn ra máu, đi ngoài ra máu hoặc phân đen.
  6. Da tái, lạnh, tay chân lạnh, người lả đi.

Lúc cần để ý nhất là khi người bệnh vừa hạ sốt. Theo NHS, nhiệt độ có thể về bình thường nhưng sau đó người bệnh lại có triệu chứng nặng hơn. Đừng vì thấy hết sốt mà để người bệnh ở nhà một mình.

Cách theo dõi người bệnh trong mấy ngày này có trong bài dấu hiệu sốt xuất huyết trở nặng khi vừa hạ sốt.

Câu hỏi thường gặp

Ở chung nhà với người bị sốt xuất huyết có bị lây không?

Ở chung nhà không làm bạn bị lây, vì bệnh không truyền qua tiếp xúc. Bạn chỉ bị lây khi muỗi đốt người bệnh rồi đốt bạn, nên cả nhà cần diệt muỗi và tránh muỗi đốt.

Người bị sốt xuất huyết có cần nằm màn không, nằm bao lâu?

Có. Người bệnh nên nằm màn cả ngày lẫn đêm suốt thời gian sốt và thêm 2 ngày sau khi hết sốt, vì muỗi đốt vào lúc này vẫn có thể nhiễm virus.

Làm sao để phòng sốt xuất huyết cho trẻ khi trong nhà có người bệnh?

Cho trẻ mặc đồ dài tay, ngủ trong màn kể cả giấc trưa, bôi kem chống muỗi loại dùng được cho trẻ theo hướng dẫn trên bao bì. Không cho trẻ chơi gần chỗ đọng nước, và đưa trẻ đi khám nếu trẻ sốt cao trong những ngày sau.

Bị sốt xuất huyết có được uống ibuprofen hay aspirin không?

Không nên. WHO khuyên tránh ibuprofen và aspirin vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, mọi thuốc hạ sốt nên dùng theo chỉ định của bác sĩ.

👉 Khi trong nhà có người bị sốt xuất huyết, giữ người bệnh khỏi muỗi đốt tới 2 ngày sau khi hết sốt, cả nhà diệt muỗi và bọ gậy, và đưa đi viện ngay khi có dấu hiệu nặng.

Hg Nuts sẽ tiếp tục viết những bài dễ làm theo cho bữa cơm và sức khỏe cả nhà. Bạn theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để không bỏ lỡ bài mới.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Lương Khánh Linh

Biên tập viên mảng đời sống khỏe tại Hgnuts.

55 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận