Tập luyện cho người mới: bắt đầu nhẹ, giữ thói quen lâu dài

Tập luyện cho người mới nên bắt đầu nhẹ, rải đều trong tuần rồi tăng dần tới 150 phút vận động vừa sức và 2 ngày tập cơ mỗi tuần.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Người tập thể dục ngoài trời trong công viên

Lộ trình từ con số 0 cho người ít vận động: tập gì trước, tăng dần ra sao và làm sao để không bỏ giữa chừng.

Ở Hg Nuts, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất dạo này là: thấy cả phường rủ nhau tập, giờ mới bắt đầu thì làm sao? Câu trả lời ngắn: tập luyện cho người mới nên bắt đầu nhẹ bằng những buổi ngắn, rải đều trong tuần. Sau đó bạn tăng dần tới mốc ít nhất 150 phút vận động vừa sức và 2 ngày tập cơ mỗi tuần. Tập một chút vẫn tốt hơn không tập gì.

Điều cần nhớ

  • Tập ít vẫn tốt hơn không tập, không cần đạt ngay 150 phút
  • Mốc cần hướng tới: 150 phút vừa sức hoặc 75 phút gắng sức mỗi tuần, cộng 2 ngày tập cơ
  • Tăng dần theo tuần, xen ngày nghỉ, có thể học cách chạy xen đi bộ của Couch to 5K
  • Chia nhỏ thời gian được, chọn môn mình thích để giữ thói quen
  • Người có bệnh xương khớp nên hỏi bác sĩ trước khi tập

Tập luyện cho người mới nên bắt đầu từ đâu?

Hãy bắt đầu từ mức bạn làm được ngay hôm nay, dù rất ít. Hướng dẫn của WHO nhấn mạnh rằng vận động bao nhiêu cũng tốt hơn không vận động. Mọi hoạt động thể chất đều được tính.

Bạn không đơn độc nếu đang ngồi nhiều. Theo WHO, gần một phần ba người trưởng thành trên thế giới (31%, khoảng 1,8 tỷ người) thiếu vận động. Vì vậy, đừng tự trách mình. Việc cần làm là bước bước đầu tiên.

Với người làm văn phòng, bước đầu có thể rất đơn giản. Đi bộ ra chợ thay vì chạy xe máy. Leo cầu thang ở công ty. Dạo quanh xóm sau bữa cơm tối. Những việc nhỏ này giúp cơ thể quen dần với vận động.

Ba nguyên tắc cho tuần đầu:

  1. Nhẹ trước: chọn mức mà bạn vẫn nói chuyện được trong lúc tập
  2. Ngắn trước: buổi ngắn mà làm đều tốt hơn buổi dài rồi bỏ
  3. Đều trước: rải các buổi trong tuần thay vì dồn vào cuối tuần

Mỗi tuần người lớn cần vận động bao nhiêu là đủ?

Mốc cần hướng tới là ít nhất 150 phút vận động vừa sức, hoặc 75 phút vận động gắng sức mỗi tuần. NHS khuyên rải đều các buổi trong 4–5 ngày. Bạn cũng cần tập cơ cho các nhóm cơ lớn ít nhất 2 ngày mỗi tuần.

“Vừa sức” là lúc bạn thở nhanh hơn, người ấm lên nhưng vẫn nói chuyện được. “Gắng sức” là lúc bạn thở dốc, khó nói hết một câu. Người mới nên bám mức vừa sức trước cho an toàn.

Loại vận động Mốc mỗi tuần Ví dụ đời thường
Vừa sức Ít nhất 150 phút Đi bộ nhanh, đạp xe đi làm, nhảy dân vũ
Gắng sức Ít nhất 75 phút Chạy bộ, bơi nhanh, đá bóng
Tập cơ Ít nhất 2 ngày Ngồi xuống đứng lên, chống đẩy vào tường, xách đồ đi chợ

Đây là đích đến, không phải yêu cầu cho tuần đầu tiên. Nếu muốn hiểu kỹ cách tính phút, bạn đọc thêm bài mỗi tuần tập luyện bao nhiêu phút là đủ.

Tăng dần theo tuần thế nào để không quá sức?

Cách an toàn là xen kẽ đoạn vận động mạnh với đoạn nghỉ nhẹ, rồi kéo dài đoạn mạnh qua từng tuần. Chương trình Couch to 5K của NHS dành cho người mới là một mẫu dễ học theo.

  1. Tuần đầu: chạy xen đi bộ Chạy 1 phút, rồi đi bộ 1 phút 30 giây, lặp lại. Chạy theo tốc độ bạn tự thấy hợp, không cần nhanh.
  2. Tập 3 buổi mỗi tuần Xen một ngày nghỉ giữa các buổi để cơ thể hồi lại.
  3. Tăng dần đoạn chạy Mỗi tuần, đoạn chạy dài thêm một chút, đoạn đi bộ ngắn lại.
  4. Đích đến sau 9 tuần Theo NHS, người làm đủ chương trình chạy được 5 km.

Chưa muốn chạy?

Bạn vẫn dùng được cách xen kẽ này cho đi bộ. Đi nhanh một đoạn, đi chậm một đoạn, rồi kéo dài dần đoạn đi nhanh.

Điểm hay của cách này là không ép bạn đạt ngay mốc lớn. Tuần nào thấy mệt, bạn cứ lặp lại tuần trước rồi mới tăng tiếp.

Bận rộn thì chia nhỏ thời gian tập có được không?

Được. CDC cho biết bạn không cần tập dồn một lần. Bạn có thể rải vận động trong tuần và chia thành nhiều đoạn ngắn. Ví dụ dễ nhớ là 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần.

Cách chia nhỏ cho người đi làm:

Vài cách nhét vận động vào một ngày bận rộn:

  1. Giờ đi làm: gửi xe xa hơn một chút rồi đi bộ nhanh vào công ty
  2. Giờ nghỉ trưa: đi bộ sau bữa cơm thay vì ngồi lướt điện thoại
  3. Buổi tối: đi bộ cùng gia đình hoặc tập cơ nhẹ khi xem tivi
  4. Cuối tuần: đạp xe, đi chợ bộ, làm vườn

Ngồi ít đi cũng có ích. Cứ ngồi lâu ở bàn làm việc, bạn đứng dậy đi lại, rót nước, vươn vai. Thói quen nhỏ này giúp bạn bớt ngồi suốt cả ngày.

Tập cơ không cần phòng gym

Ngồi xuống đứng lên từ ghế, chống đẩy vào tường hay xách túi đồ đi chợ đều là cách dùng sức cơ. Bạn xếp 2 ngày trong tuần cho việc này.

Làm sao để duy trì thói quen tập thể dục?

Bí quyết lớn nhất là chọn môn bạn thích và hợp sức mình. CDC khuyên đúng như vậy để bạn giữ được lâu. Một môn bạn thấy vui sẽ dễ theo hơn một môn “tốt” nhưng bạn ghét.

Chúng mình ở Hg Nuts thấy nhiều người bỏ cuộc vì chọn môn theo phong trào, không theo sức mình. Nếu còn phân vân, bạn xem bài chọn môn thể thao hợp với bạn.

Mẹo giữ lịch tập:

  1. Đặt giờ cố định: gắn buổi tập với việc quen thuộc, như sau khi đưa con đi học
  2. Rủ người tập cùng: hàng xóm, đồng nghiệp hay người nhà sẽ nhắc bạn đi tập
  3. Theo phong trào địa phương: nhóm chạy, nhóm đi bộ hay lớp dân vũ ở phường là chỗ dễ bắt đầu
  4. Ghi lại buổi đã tập: đánh dấu lên lịch giúp bạn thấy mình đã đi được bao xa

Lỡ bỏ vài hôm cũng không sao. Bạn quay lại ở mức nhẹ hơn, không cần bù hết buổi đã mất.

Khi nào nên dừng tập hoặc hỏi bác sĩ?

Hãy lắng nghe cơ thể và giảm mức tập khi thấy quá sức. Mỏi nhẹ sau buổi tập là chuyện thường gặp ở người mới. Đau nhói, sưng hay đau kéo dài thì bạn nên nghỉ và đi khám.

Người có bệnh xương khớp như thoái hóa khớp hay loãng xương nên hỏi bác sĩ trước khi chọn môn. Bài tập luyện bảo vệ xương sau tuổi 50 có thêm gợi ý cho nhóm này.

Nếu đang dùng thuốc cho bệnh mạn tính, bạn tiếp tục theo chỉ định của bác sĩ. Hãy hỏi bác sĩ mức tập nào phù hợp với tình trạng của mình.

Khi nào cần đi khám ngay

Dừng tập ngay nếu bạn thấy đau thắt ngực, khó thở bất thường, choáng váng hoặc ngất. Gọi cấp cứu 115 nếu các dấu hiệu này không hết khi đã nghỉ.

Câu hỏi thường gặp

Mới tập bị đau cơ có nên tập tiếp không?

Mỏi nhẹ thì bạn có thể tập tiếp ở mức nhẹ hơn hoặc đi bộ thư giãn. Đau nhói, sưng hay đau kéo dài thì nên nghỉ và đi khám.

Nên tập thể dục buổi sáng hay buổi tối?

Giờ nào bạn giữ được đều thì đó là giờ tốt. Quan trọng là đủ số phút trong tuần và không bỏ dở.

Một tuần nên tập mấy buổi là đủ cho người mới?

Người mới có thể bắt đầu với 3 buổi mỗi tuần, xen ngày nghỉ, như chương trình Couch to 5K của NHS. Sau đó rải dần ra 4–5 ngày để đạt mốc 150 phút.

Mới tập thể dục mỗi ngày nên tập bao nhiêu phút?

Không có con số bắt buộc cho ngày đầu, tập ít vẫn hơn không tập. Mốc lâu dài dễ nhớ là 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần.

👉 Người mới tập luyện chỉ cần bắt đầu nhẹ, tập đều, tăng dần từng tuần và chọn môn mình thích để giữ được lâu.

Hg Nuts mong bạn bắt đầu từ một buổi đi bộ ngắn ngay tuần này. Bạn xem thêm các bài khác ở trang Tập luyện của Hg Nuts. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để nhận bài mới.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Lương Khánh Linh

Biên tập viên mảng đời sống khỏe tại Hgnuts.

45 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận