Sốt xuất huyết: phòng ngừa cho người cao tuổi ở nhà

Cách phòng sốt xuất huyết cho người cao tuổi: chống muỗi theo giờ trong ngày, dọn nơi muỗi đẻ và biết khi nào cần đưa đi khám sớm.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Màn chống muỗi treo trên giường ngủ, giúp người cao tuổi tránh muỗi đốt khi ngủ trưa

Danh sách việc chống muỗi theo từng khung giờ cho người già ở nhà, kèm những gì con cháu cần chuẩn bị trước khi cha mẹ có sốt.

Ở Hg Nuts, mấy tuần nay câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là: cha mẹ đã ngoài 60, lại có bệnh nền, thì phòng sốt xuất huyết thế nào? Sốt xuất huyết là bệnh do muỗi truyền, gây sốt cao kéo dài 2–7 ngày. Câu trả lời ngắn: không để muỗi đốt, nhất là ban ngày. Hãy cho người già ngủ trưa trong màn, mặc áo dài tay, bôi kem chống muỗi và che kín vật chứa nước. Khi người già bị sốt thì đưa đi khám sớm, không tự xử lý ở nhà.

Điều cần nhớ

  • Người từ 65 tuổi và người có bệnh nền dễ bị sốt xuất huyết nặng hơn.
  • Muỗi truyền bệnh đốt ban ngày, đúng lúc người già ngồi chơi hay ngủ trưa.
  • Người già có sốt thì đi khám sớm; dấu hiệu nặng hay xuất hiện 24–48 giờ sau khi hết sốt.

Vì sao người cao tuổi cần phòng sốt xuất huyết kỹ hơn?

Người già dễ trở nặng hơn người trẻ nếu mắc bệnh. Theo CDC (Mỹ), người từ 65 tuổi trở lên và người có một số bệnh nền có nguy cơ bị sốt xuất huyết nặng cao hơn. CDC cũng cho biết cứ khoảng 20 người có triệu chứng thì có 1 người chuyển nặng.

Ở Việt Nam, bệnh đang được nhắc tới nhiều. Theo số liệu Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) công bố tại Hội nghị sốt xuất huyết Dengue 2026, 10 tháng đầu năm cả nước ghi nhận 170.684 ca mắc và 21 ca tử vong. Con số này là lý do nhiều gia đình lo cho ông bà, cha mẹ đang ở nhà.

Muốn hiểu rõ hơn về bệnh, bạn có thể đọc thêm trên trang tổng hợp về sốt xuất huyết của Hg Nuts. Bài này chỉ tập trung vào một việc: giữ người cao tuổi không bị muỗi đốt và biết làm gì khi có sốt.

Thời gian ủ bệnh

Sau khi bị muỗi đốt khoảng 4–10 ngày mới có triệu chứng. Vì vậy người già có sốt trong mấy ngày sau một đợt nhiều muỗi thì càng nên đi khám.

Muỗi đốt ban ngày: người già chống muỗi theo giờ nào?

Muỗi truyền sốt xuất huyết hoạt động ban ngày, theo WHO. Đây đúng là lúc con cháu đi làm, người già ở nhà một mình. Ông bà ngồi ghế xem tivi, tưới cây hay ngủ trưa đều là lúc dễ bị đốt.

Cách dễ làm nhất là gắn việc chống muỗi vào nếp sinh hoạt sẵn có. NHS (Anh) khuyên mặc áo dài tay, quần dài, nhất là sáng sớm và chập tối. WHO khuyên ngủ màn cả ban ngày, còn CDC khuyên ở chỗ có điều hòa hoặc có lưới chắn ở cửa.

Khung giờ Người già thường làm gì Việc nên làm
Sáng sớm Tập thể dục, đi chợ, tưới cây Mặc áo dài tay, quần dài; bôi kem chống muỗi lên da hở
Giữa buổi sáng Ngồi xem tivi, đọc báo Ngồi trong phòng có lưới cửa hoặc có điều hòa
Buổi trưa Ngủ trưa Luôn ngủ trong màn, kể cả khi chỉ chợp mắt
Chập tối Ra sân hóng mát, nấu cơm Mặc lại áo dài tay, đóng cửa có lưới
Ban đêm Ngủ Ngủ màn, kiểm tra màn không bị rách

Nếu nhà chưa có lưới cửa, bạn có thể làm trước cho phòng ngủ của ông bà. Đó là nơi người già ở lâu nhất trong ngày. Cách làm chi tiết cho cả nhà có trong bài chống muỗi đốt tại nhà để phòng sốt xuất huyết.

Dùng kem chống muỗi cho người lớn tuổi thế nào cho đúng?

Người già vẫn nên dùng kem hoặc xịt chống muỗi, nhất là khi ra ngoài hay ngồi ngoài sân. WHO khuyên chọn sản phẩm có một trong ba hoạt chất sau. Bạn chỉ cần lật mặt sau chai, xem phần thành phần.

Hoạt chất nên tìm:

Trên nhãn sản phẩm, tìm một trong các tên:

  1. DEET loại hoạt chất chống muỗi quen thuộc, có nhiều ở hiệu thuốc
  2. Picaridin (có khi ghi icaridin) mùi nhẹ, ít dính
  3. IR3535 hoạt chất thường có trong các loại kem dịu nhẹ

Chỉ bôi lên vùng da hở như cổ tay, cổ chân, cổ và mặt ngoài cánh tay. Làm đúng theo hướng dẫn trên nhãn về lượng bôi và số lần bôi lại. Người có da nhạy cảm hoặc đang có vết thương ngoài da thì hỏi dược sĩ, bác sĩ trước khi dùng.

Mẹo cho người hay quên

Để chai kem chống muỗi cạnh lọ thuốc huyết áp hay tiểu đường buổi sáng. Uống thuốc xong thì bôi kem luôn, thành một thói quen.

Dọn nơi muỗi đẻ quanh chỗ người già ở

Ít nơi muỗi đẻ thì ít muỗi đốt. WHO khuyên mỗi tuần che kín, đổ bỏ và cọ rửa các vật chứa nước trong nhà. Người già thường có thói quen trữ nước, nên đây là việc con cháu nên làm cùng.

  1. Che kín Đậy nắp chum, vại, thùng trữ nước để muỗi không vào đẻ trứng.
  2. Đổ bỏ Đổ nước đọng ở đĩa lót chậu cây, lọ hoa, chai lọ, lốp xe cũ quanh nhà.
  3. Cọ rửa mỗi tuần Cọ thành chum, xô, bể nước, không chỉ thay nước, vì trứng muỗi bám ở thành.

Bạn có thể chọn một ngày cố định, ví dụ sáng chủ nhật khi cả nhà ở nhà. Lịch làm nhanh từng bước có trong bài diệt bọ gậy 10 phút mỗi tuần.

Người chăm sóc cần chuẩn bị gì trước mùa muỗi?

Chuẩn bị trước giúp bạn không bị động khi ông bà có sốt. Chúng mình ở Hg Nuts gợi ý một danh sách ngắn, dán ngay cạnh tủ lạnh hoặc bàn thờ là dễ thấy nhất.

Danh sách chuẩn bị:

  1. Bệnh nền ổn định uống thuốc tiểu đường, huyết áp, tim, thận đều theo đơn, tái khám đúng hẹn
  2. Số điện thoại của bác sĩ quen, trạm y tế phường xã và bệnh viện gần nhất, ghi chữ to
  3. Người ghé qua nhờ hàng xóm hoặc người thân hỏi thăm khi ông bà ở nhà một mình
  4. Nhiệt kế để sẵn một chỗ, dạy ông bà cách đo và gọi cho con khi sốt
  5. Hỏi về vắc xin lần khám tới, hỏi bác sĩ xem người nhà có nên tiêm phòng không

Người có bệnh nền không nên tự đổi hay ngưng thuốc đang dùng khi bị sốt. Mọi thay đổi về thuốc đều theo chỉ định của bác sĩ.

Người già bị sốt thì làm gì?

Không chờ, hãy đưa đi khám sớm. Với người cao tuổi có bệnh nền, bác sĩ cần theo dõi ngay từ đầu. Đừng tự xử lý ở nhà theo kinh nghiệm truyền miệng.

Có một điểm nhiều gia đình hay bỏ qua: hạ sốt chưa chắc là đã khỏi. CDC cho biết các dấu hiệu nặng thường bắt đầu trong 24–48 giờ sau khi hết sốt. Cách theo dõi trong giai đoạn này có trong bài dấu hiệu trở nặng khi vừa hạ sốt.

Khi nào cần đi khám ngay:

Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa đến viện ngay khi người già có một trong các dấu hiệu:

  1. Đau bụng dữ dội
  2. Nôn liên tục (CDC tính là nôn từ 3 lần trong 24 giờ)
  3. Thở nhanh
  4. Chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu
  5. Da tái, lạnh

Đừng chờ đến sáng

Các dấu hiệu nặng có thể xuất hiện vào ban đêm. Thấy một dấu hiệu trong danh sách trên là gọi 115, không đợi con cháu về.

Muốn biết bệnh thay đổi thế nào qua từng ngày, bạn đọc thêm bài dấu hiệu nhận biết sớm sốt xuất huyết qua từng ngày.

Câu hỏi thường gặp

Muỗi sốt xuất huyết đốt vào giờ nào?

Muỗi truyền sốt xuất huyết hoạt động ban ngày. Người già nên chống muỗi cả lúc ngồi trong nhà và lúc ngủ trưa, không chỉ ban đêm.

Người cao tuổi có tiêm vắc xin sốt xuất huyết được không?

Việc tiêm còn tùy sức khỏe và bệnh nền của từng người. Hãy hỏi bác sĩ đang theo dõi bệnh cho ông bà trước khi quyết định.

Người già bị sốt có nên tự uống thuốc hạ sốt ở nhà không?

Không nên tự mua thuốc theo kinh nghiệm. Hãy đưa đi khám sớm; thuốc hạ sốt chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ, nhất là với người có bệnh nền.

👉 Với người cao tuổi, phòng sốt xuất huyết là chống muỗi đốt cả ban ngày và đưa đi khám ngay khi có sốt, không chờ.

Chăm cha mẹ mùa muỗi không cần làm gì to tát, chỉ cần đều đặn từng việc nhỏ mỗi ngày. Hg Nuts sẽ tiếp tục viết những bài dễ làm theo cho gia đình bạn. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để không bỏ lỡ bài mới.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Trịnh Mai Phương

Biên tập viên mảng sức khỏe phụ nữ tại Hgnuts.

47 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận