Phòng cúm mùa bằng vắc xin: vì sao tiêm mỗi năm, ai tiêm trước

Vắc xin cúm mùa cần tiêm mỗi năm vì miễn dịch giảm dần và virus thay đổi; bà bầu, trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền nên tiêm trước.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Nhân viên y tế tiêm vắc xin cúm vào bắp tay cho một người đàn ông lớn tuổi tại phòng khám

Giải đáp các thắc mắc về vắc xin cúm mùa cho cả nhà: vì sao phải tiêm lại mỗi năm, ai nên tiêm trước, bà bầu tiêm được không và sau bao lâu có tác dụng.

Có, bạn nên tiêm vắc xin cúm mùa mỗi năm, vì WHO coi đây là cách phòng cúm mùa hiệu quả nhất. Ở Hg Nuts, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất dạo này là: năm ngoái tiêm rồi thì năm nay có cần tiêm lại không? Câu trả lời là có, vì miễn dịch giảm dần và vắc xin được cập nhật theo virus đang lưu hành. Khoảng 2 tuần sau tiêm cơ thể mới có kháng thể, nên người dễ biến chứng trong nhà cần đi tiêm sớm.

Điều cần nhớ

  • Theo WHO, tiêm vắc xin là cách phòng cúm mùa hiệu quả nhất
  • Cần tiêm lại mỗi năm vì miễn dịch giảm dần và virus cúm luôn thay đổi
  • Nên cho bà bầu, trẻ 6 tháng–5 tuổi, người trên 65 tuổi và người có bệnh mạn tính tiêm trước
  • Khoảng 2 tuần sau tiêm cơ thể mới có đủ kháng thể
  • Bà bầu tiêm vắc xin cúm an toàn ở mọi giai đoạn của thai kỳ

Có thật sự cần tiêm vắc xin cúm mùa không?

Có, nhất là nhà có người già, trẻ nhỏ hoặc người đang mang thai. WHO xác định tiêm vắc xin là cách hiệu quả nhất để phòng cúm mùa. Cúm mùa thường tự khỏi trong khoảng một tuần, nhưng có thể gây bệnh nặng hoặc tử vong, nhất là ở nhóm nguy cơ cao.

Theo WHO, mỗi năm thế giới có khoảng 1 tỷ ca cúm mùa, trong đó 3–5 triệu ca nặng. Số người tử vong do bệnh hô hấp liên quan đến cúm là 290.000–650.000 người mỗi năm. Con số nghe thì xa, nhưng người dễ chịu thiệt nhất lại thường là ông bà, con nhỏ trong chính nhà mình.

Cúm lây thế nào, chăm người bệnh ra sao, ăn uống gì cho mau khỏe, chúng mình đã gom đủ trong trang tổng hợp các bài về bệnh cúm.

Năm ngoái đã tiêm, năm nay có cần tiêm phòng cúm lại không?

Có, năm nào bạn cũng cần tiêm lại, kể cả khi năm ngoái đã tiêm rồi. Theo CDC, có hai lý do.

Hai lý do phải tiêm mỗi năm:

  1. Miễn dịch giảm dần: khả năng bảo vệ từ mũi tiêm năm trước yếu đi theo thời gian, nên phải tiêm mũi mới mới được bảo vệ tốt nhất.
  2. Virus cúm luôn thay đổi: năm nào thành phần vắc xin cũng được xem lại cho hợp với chủng virus đang lưu hành.

Bạn cứ hình dung như chiếc áo mưa. Áo năm ngoái đã mỏng đi, mà mưa năm nay lại khác. Mũi tiêm mới vừa bù lại phần bảo vệ đã giảm, vừa hợp với virus mùa này hơn.

Ghi lại lịch tiêm cả nhà

Ghi ngày tiêm của từng người vào điện thoại hoặc sổ khám bệnh. Sang năm chỉ cần mở ra xem là biết ai sắp đến lượt tiêm.

Những ai nên tiêm vắc xin cúm mùa trước?

Người dễ biến chứng nên được tiêm trước. WHO khuyến cáo tiêm hằng năm cho phụ nữ mang thai, trẻ 6 tháng–5 tuổi, người trên 65 tuổi, người có bệnh mạn tính và nhân viên y tế.

Người trong nhà Vì sao nên tiêm sớm
Phụ nữ mang thai Dễ bị bệnh nặng hoặc biến chứng khi mắc cúm
Trẻ 6 tháng–5 tuổi Trẻ dưới 5 tuổi dễ bị biến chứng khi mắc cúm
Người trên 65 tuổi Người cao tuổi dễ chuyển nặng khi mắc cúm
Người có bệnh mạn tính Bệnh tim, phổi, thận, gan, máu, chuyển hóa làm tăng nguy cơ biến chứng
Nhân viên y tế Được WHO khuyến cáo tiêm hằng năm

Người suy giảm miễn dịch hoặc đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch cũng dễ bị bệnh nặng. Những người này nên hỏi bác sĩ đang điều trị để chọn thời điểm tiêm cho phù hợp.

Nhà có ông bà lớn tuổi thì đọc thêm bài phòng ngừa cúm cho người cao tuổi bằng vắc xin liều cao để biết loại vắc xin dành riêng cho người lớn tuổi.

Ở Hg Nuts, chúng mình hay nhắc: đừng chỉ đưa con đi tiêm rồi để ông bà “năm sau tính”. Ông bà và người có bệnh nền mới là những người cần tiêm sớm nhất.

Bà bầu có tiêm phòng cúm được không?

Được. Theo NHS, các nghiên cứu cho thấy tiêm vắc xin cúm an toàn ở mọi giai đoạn của thai kỳ. Mũi tiêm vừa bảo vệ mẹ, vừa bảo vệ bé trong vài tháng đầu sau sinh.

Nhiều gia đình chưa biết điều này. Vắc xin cúm chỉ tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi, nên bé mới sinh chưa tiêm được. Vì vậy, trong những tháng đầu, kháng thể bé nhận từ mẹ rất quý.

Hỏi luôn khi đi khám thai

Bạn hỏi bác sĩ sản về mũi tiêm cúm ngay trong lần khám thai định kỳ, nhớ mang theo sổ khám để bác sĩ ghi ngày tiêm.

Nếu bà bầu đã bị sốt, ho, mệt thì nên đi khám, đừng tự mua thuốc uống. Thuốc nào cũng chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Tiêm vắc xin cúm bao lâu thì có tác dụng?

Khoảng 2 tuần sau tiêm, cơ thể mới tạo đủ kháng thể để bảo vệ bạn. Vì vậy nên tiêm sớm, đừng đợi trong nhà có người ho sốt mới đưa nhau đi.

  1. Hẹn lịch tiêm cho cả nhà Gọi điện hỏi trước cơ sở tiêm chủng xem còn vắc xin không, mấy giờ tiêm, rồi chọn ngày rảnh như cuối tuần.
  2. Kể đủ với bác sĩ khi khám trước tiêm Nói rõ bệnh mạn tính, thuốc đang uống hoặc việc đang mang thai để bác sĩ tư vấn.
  3. Theo dõi sau tiêm Có thể đau chỗ tiêm, hơi sốt, mỏi người; các phản ứng này thường nhẹ và hết sau 1–2 ngày.
  4. Giữ thói quen phòng bệnh trong 2 tuần đầu Lúc này cơ thể chưa đủ kháng thể, nên vẫn rửa tay và tránh ở gần người đang ốm.

Vắc xin cúm dạng tiêm không chứa virus sống nên không làm bạn bị cúm. Hơi sốt sau tiêm thường chỉ là phản ứng nhẹ của cơ thể với vắc xin, không phải đã mắc cúm.

Ngoài tiêm vắc xin, cả nhà cần làm gì để phòng cúm?

Tiêm vắc xin là cách bảo vệ chính, nhưng các thói quen hằng ngày vẫn phải giữ. Nhất là khi trong nhà có người già, trẻ nhỏ hoặc bà bầu.

Thói quen nên giữ:

  1. Rửa tay bằng xà phòng sau khi đi chợ, đi làm về và trước bữa cơm.
  2. Che miệng khi ho, hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay, dùng xong vứt khăn ngay.
  3. Ở nhà khi bị ốm, đang ho sốt thì tránh bế con nhỏ, ôm ông bà.
  4. Ăn đủ chất, uống đủ nước để cơ thể có sức khi phải chống bệnh.

Nếu trong nhà đã có người bị cúm, bạn xem thêm bài cúm nên ăn gì, kiêng gì và uống gì cho đủ nước.

Khi nào cần đi khám ngay

Đi khám ngay khi có triệu chứng nặng, khi triệu chứng nhẹ nhưng ngày càng nặng hơn, hoặc khi người bệnh đang có bệnh khác lúc bị cúm. Nếu khó thở, lơ mơ hay sốt cao không hạ, gọi ngay cấp cứu 115.

Các dấu hiệu cần để ý được liệt kê đầy đủ trong bài dấu hiệu cúm trở nặng cần đi khám ngay.

Thuốc kháng virus chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ. Muốn tránh tự ý dùng thuốc sai cách, bạn đọc thêm bài những hiểu lầm về kháng sinh và Tamiflu khi điều trị cúm.

Câu hỏi thường gặp

Tiêm vắc xin cúm rồi có bị cúm nữa không?

Vắc xin cúm dạng tiêm không chứa virus sống nên không làm bạn bị cúm. Khoảng 2 tuần đầu sau tiêm cơ thể chưa đủ kháng thể, nên vẫn phải giữ các thói quen phòng bệnh.

Tiêm phòng cúm có tác dụng phụ gì?

Hay gặp nhất là đau chỗ tiêm, hơi sốt và mỏi người. Theo NHS, các phản ứng này nhẹ và hết sau 1–2 ngày. Nếu khó chịu kéo dài hoặc nặng hơn, bạn nên liên hệ cơ sở y tế.

Cúm mùa có nguy hiểm không, ai dễ bị biến chứng?

Cúm mùa thường tự khỏi trong khoảng một tuần nhưng có thể gây bệnh nặng hoặc tử vong. Người dễ biến chứng gồm phụ nữ mang thai, trẻ dưới 5 tuổi, người cao tuổi, người có bệnh mạn tính và người suy giảm miễn dịch.

👉 Tiêm vắc xin cúm mùa mỗi năm, cho người dễ biến chứng trong nhà tiêm trước, là cách phòng cúm hiệu quả nhất mà WHO khuyến cáo.

Hg Nuts sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về cúm từ các nguồn y tế chính thức để cả nhà bạn phòng bệnh cho đúng. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để không bỏ lỡ bài mới.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Thẻ

Trịnh Mai Phương

Biên tập viên mảng sức khỏe phụ nữ tại Hgnuts.

48 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận