Điều trị cúm: 4 hiểu lầm về kháng sinh và Tamiflu

Gỡ từng hiểu lầm về kháng sinh, Tamiflu và vắc xin, để bạn biết loại thuốc nào thật sự cần khi cả nhà bị cúm.

Cúm là bệnh đường hô hấp do virus cúm gây ra, nên trong điều trị cúm, kháng sinh không có tác dụng. Ở Hg Nuts, dạo gần đây câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là có nên tự mua Tamiflu về uống cho nhanh khỏi. Thuốc kháng virus như Tamiflu phải có đơn bác sĩ, chủ yếu dành cho người bệnh nặng hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao. Phần lớn người bị cúm nhẹ tự khỏi trong khoảng một tuần nếu nghỉ ngơi và uống đủ nước.

Bị cúm có cần uống kháng sinh không?

Sai: bị cúm thì uống kháng sinh cho nhanh khỏi. Đúng: kháng sinh không có tác dụng với virus, nên không làm cúm khỏi nhanh hơn.

Kháng sinh là thuốc diệt vi khuẩn. Cúm lại do virus gây ra, nên thuốc không đánh trúng nguyên nhân gây bệnh. Bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng khuyên người dân không tự mua kháng sinh, vì thuốc này không có tác dụng với cúm.

Nhiều nhà vẫn quen ghé hiệu thuốc đầu ngõ, kể vài triệu chứng rồi mua mấy vỉ kháng sinh về uống. Cách này tốn tiền mà không xử lý đúng bệnh. Khi nào thật sự cần kháng sinh thì bác sĩ sẽ quyết định sau khi khám.

Có nên tự mua Tamiflu về uống khi bị cúm?

Sai: ai bị cúm cũng nên mua Tamiflu về uống cho chắc. Đúng: thuốc kháng virus phải có đơn bác sĩ, và không phải ai bị cúm cũng cần dùng.

Theo CDC, thuốc kháng virus trị cúm không bán tự do mà chỉ mua được khi có đơn của bác sĩ. Bác sĩ trong nước cũng khuyên người dân không tự ý mua loại thuốc này về uống. Tamiflu là tên thương mại của oseltamivir, một thuốc kháng virus hay được nhắc tới nhất.

Trước khi kê đơn, bác sĩ thường hỏi bệnh đã kéo dài bao lâu, người bệnh bao nhiêu tuổi, có bệnh nền không. Từ đó mới cân nhắc có cần thuốc hay không. Tự mua về uống là bỏ qua toàn bộ bước cân nhắc này.

Chúng mình ở Hg Nuts hiểu cảm giác sốt ruột khi con sốt cao giữa đêm hay cha mẹ già mệt lả. Nhưng việc nên làm là hỏi bác sĩ sớm, không phải tự đoán thuốc. Nhóm nào dễ chuyển nặng, bạn xem thêm ở bài nguyên nhân gây cúm, ai dễ mắc và dễ chuyển nặng.

Uống Tamiflu là khỏi ngay? Quá 48 giờ có còn dùng được không?

Sai: uống Tamiflu là hết bệnh ngay, còn quá 48 giờ thì uống cũng vô ích. Đúng: thuốc chỉ giúp nhẹ bớt và rút ngắn bệnh, còn dùng muộn hay không do bác sĩ quyết định.

Theo CDC, thuốc kháng virus hiệu quả nhất khi bắt đầu trong vòng 2 ngày kể từ lúc có triệu chứng. Thuốc giúp giảm triệu chứng và rút ngắn thời gian bệnh khoảng một ngày. Nghĩa là người bệnh vẫn cần nghỉ ngơi, chứ không phải uống một liều là đi làm được ngay.

Mốc 2 ngày, tức 48 giờ, cũng không phải hạn chót cứng. CDC cho biết bắt đầu thuốc muộn hơn vẫn có thể có lợi, nhất là với người có nguy cơ biến chứng nặng hoặc đang nằm viện. Việc dùng muộn là quyết định của bác sĩ, không tự áp dụng ở nhà.

Đã có thuốc kháng virus thì không cần tiêm vắc xin cúm?

Sai: có Tamiflu rồi thì khỏi cần tiêm vắc xin. Đúng: thuốc kháng virus dùng sau khi đã mắc bệnh, còn vắc xin dùng để phòng từ trước.

Hai thứ này làm hai việc khác nhau. Thuốc chỉ giúp người đã bị cúm đỡ mệt và khỏi sớm hơn một chút. Vắc xin chuẩn bị cho cơ thể từ trước khi gặp virus, nên không thể để thuốc làm thay.

Với ông bà, cha mẹ lớn tuổi trong nhà, bạn có thể đọc thêm bài phòng ngừa cúm cho người cao tuổi bằng vắc xin liều cao. Việc tiêm loại nào, lúc nào nên hỏi bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng.

Ngoài vắc xin, các thói quen hằng ngày như rửa tay, che miệng khi ho cũng giúp hạn chế lây trong nhà. Phần này đã có ở bài cách phòng cúm cho cả nhà theo WHO, CDC.

Điều trị cúm tại nhà thế nào và khi nào phải đi khám ngay?

Với cúm nhẹ, việc chính là nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Theo WHO, phần lớn người bệnh hết sốt và các triệu chứng khác trong vòng một tuần mà không cần can thiệp y tế. Cách điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng.

1. Nghỉ ngơi Xin nghỉ làm, cho con nghỉ học vài hôm để cơ thể hồi phục và tránh lây cho người khác.
2. Uống đủ nước Chia nhỏ nhiều lần trong ngày, có thể dùng nước ấm, canh loãng trong bữa cơm.
3. Theo dõi mỗi ngày Để ý xem triệu chứng đỡ dần hay nặng thêm, nhất là ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
4. Hỏi bác sĩ trước khi dùng thuốc Mọi loại thuốc, kể cả thuốc kháng virus, chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Việc cần làm cụ thể mỗi ngày như ăn gì, chườm ấm ra sao, chúng mình đã viết trong bài chăm sóc người bị cúm tại nhà.

Các dấu hiệu cụ thể cho thấy cúm đang trở nặng được liệt kê trong bài dấu hiệu cúm trở nặng cần đi khám ngay.

Câu hỏi thường gặp

👉 Cúm do virus nên kháng sinh không có tác dụng; thuốc kháng virus như Tamiflu chỉ dùng theo đơn bác sĩ, còn phần lớn ca cúm nhẹ tự khỏi trong khoảng một tuần nếu nghỉ ngơi và uống đủ nước.

Hg Nuts mong bài này giúp bạn bình tĩnh hơn trước tủ thuốc khi cả nhà bị cúm: nghỉ ngơi, uống đủ nước và hỏi bác sĩ trước khi dùng thuốc. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để đọc thêm các bài sức khỏe dễ hiểu mỗi ngày.