Cách phòng cúm hiệu quả cho cả nhà theo WHO, CDC
Cách phòng cúm hiệu quả nhất là tiêm vắc xin cúm hằng năm, kết hợp rửa tay, che miệng khi ho và tránh tiếp xúc gần người đang ốm mỗi ngày.
Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Bài này giúp bạn phòng cúm cho cả gia đình: vì sao vắc xin là lớp bảo vệ quan trọng nhất, ai nên tiêm, tiêm lúc nào và cách không mang cúm từ ngoài về nhà.
Ở Hg Nuts, mỗi khi trời trở lạnh, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất là làm sao để cả nhà không bị cúm. Câu trả lời ngắn gọn: cách phòng cúm tốt nhất là tiêm vắc xin cúm hằng năm, cộng thói quen giảm lây mỗi ngày. Đó là rửa tay thường xuyên, che mũi miệng khi ho hay hắt hơi, và tránh tiếp xúc gần với người đang ốm. Bài này sẽ chỉ bạn từng lớp bảo vệ, từ quan trọng nhất đến đơn giản nhất.
Điều cần nhớ
- Tiêm vắc xin cúm hằng năm là cách phòng cúm hiệu quả nhất.
- Miễn dịch từ vắc xin giảm dần, nên phải tiêm lại mỗi năm.
- Rửa tay, che mũi miệng khi ho và đeo khẩu trang giúp giảm lây.
- Nhóm nguy cơ cao: phụ nữ mang thai, trẻ dưới 5 tuổi, người già, người bệnh mạn tính.
- Triệu chứng nặng hoặc ngày càng nặng hơn: đi khám ngay.
Cúm là bệnh gì và vì sao nên chủ động phòng?
Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Bệnh lây qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Phần lớn người khỏe mạnh tự khỏi trong khoảng một tuần. Nhưng cúm vẫn có thể gây bệnh nặng, nhất là ở nhóm nguy cơ cao.
Vì sao nên chủ động phòng? Mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 1 tỷ ca cúm mùa, trong đó 3–5 triệu ca nặng, theo WHO. Số ca tử vong do bệnh hô hấp liên quan đến cúm vào khoảng 290.000–650.000 mỗi năm. Những con số đó giải thích vì sao phòng từ sớm đáng giá hơn chữa.
Phòng cúm không khó, chỉ cần làm đúng và làm đều. Bạn có thể xem thêm nhiều bài cùng chủ đề ở trang chủ đề Cúm.
Tiêm vắc xin cúm có thực sự phòng được cúm không?
Có. Tiêm vắc xin cúm là cách giảm nguy cơ mắc cúm và biến chứng nặng tốt nhất hiện nay. Theo CDC, cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc cúm mùa và các biến chứng nghiêm trọng là tiêm vắc xin cúm mỗi năm. Vắc xin không bảo vệ tuyệt đối, nhưng giúp bạn ít mắc hơn và nếu mắc thì thường nhẹ hơn.
Vì sao phải tiêm lại mỗi năm? Theo WHO, miễn dịch từ vắc xin giảm dần theo thời gian, nên cần tiêm nhắc hằng năm để được bảo vệ. Vắc xin cũng được cập nhật theo từng mùa cho phù hợp. Vì vậy, mũi tiêm năm ngoái không đủ để bảo vệ bạn cho mùa cúm năm nay.
Mẹo
Vắc xin cúm cần một thời gian ngắn để cơ thể tạo miễn dịch. Vì vậy, tiêm sớm trước mùa cúm sẽ tốt hơn là đợi đến khi có nhiều người ốm quanh bạn.
Ai nên tiêm phòng cúm và nên tiêm vào lúc nào?
Hầu như ai cũng nên tiêm phòng cúm hằng năm, nhưng một số nhóm cần ưu tiên hơn. Theo WHO, các nhóm nguy cơ cao nên tiêm gồm những người dễ chuyển nặng khi mắc cúm.
WHO khuyến cáo các nhóm sau nên tiêm phòng cúm:
- Phụ nữ mang thai trong suốt thai kỳ.
- Trẻ em dưới 5 tuổi, nhất là trẻ nhỏ.
- Người già, người lớn tuổi trong nhà.
- Người mắc bệnh mạn tính như tim mạch, hô hấp, tiểu đường.
- Nhân viên y tế và người hay tiếp xúc người bệnh.
Nên tiêm vào lúc nào? Tốt nhất là tiêm trước khi mùa cúm bắt đầu, để cơ thể kịp tạo miễn dịch. Nếu chưa kịp, tiêm trong mùa cúm vẫn có ích.
Nếu nhà bạn có người lớn tuổi hoặc con nhỏ, hãy đọc thêm cách phòng cúm mùa dành riêng cho người cao tuổi và trẻ nhỏ.
Những thói quen hằng ngày giúp phòng cúm cho cả nhà
Bên cạnh vắc xin, vài thói quen nhỏ mỗi ngày giúp giảm lây cúm cho cả nhà. Đây là lớp bảo vệ ai cũng làm được và không tốn kém. Ở Hg Nuts, chúng mình tin lớp bảo vệ bền nhất chính là những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày.
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước, nhất là trước khi ăn và sau khi về nhà.
- Che mũi và miệng bằng khăn giấy khi ho hoặc hắt hơi, rồi bỏ khăn và rửa tay.
- Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi chăm người ốm.
- Giữ nhà thông thoáng, mở cửa cho không khí lưu thông, tránh phòng kín đông người.
- Không đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi tay chưa rửa sạch.
Những việc này nghe quen nhưng dễ quên khi bận. Bạn có thể đặt chai rửa tay ở cửa ra vào, để cả nhà thành thói quen.
Làm sao để không mang cúm từ ngoài về nhà?
Nhiều người lớn khỏe mạnh chỉ mắc cúm nhẹ, nhưng vô tình mang về cho con nhỏ và người già trong nhà. Vài thói quen đơn giản giúp bạn cắt đường lây này.
- Rửa tay khi vừa về Về đến nhà thì rửa tay, thay đồ trước khi ôm con hay chăm người già.
- Tách riêng người đang ốm Cho người bệnh ở phòng riêng, dùng riêng khăn, cốc, chén cho tới khi khỏe.
- Giữ sạch bề mặt hay chạm Lau tay nắm cửa, công tắc, điện thoại; người chăm sóc đeo khẩu trang và rửa tay sau mỗi lần tiếp xúc.
Lưu ý
Người đang ốm nên nghỉ ở nhà, tránh đến chỗ làm hay lớp học cho tới khi khỏe. Như vậy sẽ không lây cho người khác.
Nếu trong nhà đã có người mắc cúm, bạn có thể tham khảo cách điều trị cúm tại nhà và khi nào cần dùng thuốc.
Bị cúm, khi nào cần đi khám ngay?
Phần lớn ca cúm tự khỏi tại nhà, nhưng có những lúc bạn cần đi khám ngay. Đừng chủ quan, nhất là với người trong nhóm nguy cơ cao.
- Có triệu chứng nặng ngay từ đầu.
- Triệu chứng nhẹ nhưng ngày càng nặng hơn, không đỡ sau vài ngày.
- Đang có bệnh lý khác kèm theo khi bị cúm, như tim mạch hay hô hấp.
Có dấu hiệu nguy hiểm như khó thở, đau tức ngực, tím tái, lơ mơ hay co giật, bạn hãy gọi cấp cứu 115 ngay. Hoặc đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt. Với trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai, nên đi khám sớm hơn khi thấy bất thường.
Để nhận ra cúm từ sớm, bạn có thể xem thêm các dấu hiệu nhận biết cúm sớm và khi nào cần đi viện.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để không bị cúm?
Không có cách nào chắc chắn tuyệt đối, nhưng bạn giảm nguy cơ nhiều nhất bằng cách tiêm vắc xin cúm hằng năm. Kết hợp rửa tay, che mũi miệng khi ho và tránh tiếp xúc gần người ốm để giảm lây mỗi ngày.
Vì sao phải tiêm vắc xin cúm mỗi năm?
Theo WHO, miễn dịch từ vắc xin giảm dần theo thời gian. Vì vậy bạn cần tiêm nhắc hằng năm, và vắc xin cũng được cập nhật theo từng mùa cho phù hợp.
Rửa tay và đeo khẩu trang có giúp phòng cúm không?
Có. Rửa tay thường xuyên và che mũi miệng khi ho hay hắt hơi giúp giảm lây cúm. Đeo khẩu trang nơi đông người hoặc khi chăm người ốm cũng hạn chế virus phát tán.
Làm thế nào để không lây cúm cho người thân trong nhà?
Khi về nhà hãy rửa tay và thay đồ trước khi gần con nhỏ, người già. Nếu có người ốm, cho ở phòng riêng, dùng đồ riêng và lau sạch các bề mặt hay chạm.
👉 Cách phòng cúm hiệu quả nhất là tiêm vắc xin cúm hằng năm, cộng với rửa tay, che mũi miệng khi ho và tránh tiếp xúc gần người đang ốm.
Nguồn tham khảo
Ở Hg Nuts, chúng mình mong cả nhà bạn đi qua mùa cúm năm nay thật nhẹ nhàng và khỏe mạnh. Nếu thấy bài hữu ích, mời bạn theo dõi chúng mình để nhận thêm mẹo chăm sức khỏe mỗi ngày: Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr.
Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt
Nhận bài mới qua email
Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.
- Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
- Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ
Theo dõi HG Nuts
Chọn kênh bạn hay dùng. Chúng tôi đăng bài mới, công thức và mẹo ăn hạt ở cả năm nơi.


