Lợi ích của chạy bộ với sức khỏe: điều nghiên cứu nói

Lợi ích chạy bộ có số liệu rõ: nguy cơ tử vong thấp hơn 27%, tim phổi và xương khỏe hơn, tinh thần tốt hơn, và chạy bao nhiêu là đủ.

Viết dựa trên tài liệu dinh dưỡng đã công bố

Một nhóm người chạy bộ ngoài trời

Tách điều nghiên cứu đã chứng minh khỏi lời đồn: chạy bộ tốt cho tim, xương, tinh thần đến đâu, chạy bao nhiêu là đủ và khi nào cần dừng để đi khám.

Có, chạy bộ đều đặn tốt cho sức khỏe, và lợi ích chạy bộ có số liệu hẳn hoi. Theo tổng hợp 14 nghiên cứu với hơn 232.000 người, người có chạy bộ có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 27% so với người không chạy. Mức lợi này có cả ở người chỉ chạy 1 lần mỗi tuần. Ở Hg Nuts, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất về chạy bộ là: chạy có thật sự đáng công, hay chỉ là trào lưu?

Điều cần nhớ

  • Người có chạy bộ có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 27% so với người không chạy.
  • Chạy 1 lần mỗi tuần vẫn hơn không chạy; chạy nhiều hơn chưa chắc có lợi thêm.
  • Mức khuyến nghị: 75 phút vận động mạnh như chạy bộ mỗi tuần.
  • Chạy bộ giúp kiểm soát cân nặng chỉ khi đi kèm ăn uống lành mạnh.
  • Đang đau thì không chạy; gối sưng, đau dữ dội hay đau gót nhói như dao thì đi khám ngay.

Chạy bộ có thật sự tốt? Nghiên cứu trên hơn 232.000 người nói gì

Câu trả lời ngắn: có, và lợi ích đo được bằng con số. Tạp chí British Journal of Sports Medicine đã đăng một bài tổng hợp 14 nghiên cứu. Tổng cộng có 232.149 người được theo dõi.

Các nhà nghiên cứu so người có chạy bộ với người không chạy. Kết quả nằm ở bảng dưới đây.

Nguyên nhân tử vong Nguy cơ ở người có chạy bộ
Mọi nguyên nhân Thấp hơn 27%
Bệnh tim mạch Thấp hơn 30%
Ung thư Thấp hơn 23%

Cần hiểu đúng các con số này. Đây là mối liên quan ghi nhận được, chưa phải bằng chứng chạy bộ là lý do duy nhất. Người hay chạy bộ thường cũng ngủ đủ, ăn uống điều độ hơn. Dù vậy, với số người lớn như thế, đây là lý do đủ vững để bạn xỏ giày ra đường.

Nếu muốn đọc thêm về môn này, bạn có thể xem các bài viết về chạy bộ được chúng mình tổng hợp.

Lợi ích chạy bộ cho tim, phổi và xương

Tim, phổi và xương là ba nơi hưởng lợi rõ nhất khi bạn chạy đều. NHS, hệ thống y tế công của Anh, ghi nhận chạy bộ giúp tim phổi khỏe hơn và xương chắc hơn. Nhờ vậy, nguy cơ loãng xương cũng giảm.

Cơ thể được gì:

Những thay đổi bạn có thể cảm nhận trong sinh hoạt hằng ngày:

  1. Tim và phổi khỏe hơn: leo cầu thang chung cư hay chạy theo chuyến xe buýt sẽ đỡ hụt hơi.
  2. Xương chắc hơn: giảm nguy cơ loãng xương, điều nhiều người lo khi bước qua tuổi trung niên.
  3. Nguy cơ tim mạch thấp hơn: người có chạy bộ có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 30%.

Những lợi ích này không đến sau một buổi. Chúng tích lũy dần khi chạy trở thành thói quen, giống như bữa cơm nhà đều đặn tốt hơn một bữa tiệc thịnh soạn.

Chạy bộ và tinh thần: bớt căng thẳng, ngủ ngon hơn, đầu óc minh mẫn

Chạy bộ giúp tâm trạng tốt hơn, bớt căng thẳng và tự tin hơn. Đây là những lợi ích NHS nêu rõ khi giới thiệu chạy bộ cho người lớn.

CDC, cơ quan kiểm soát bệnh tật của Mỹ, cho biết vận động đều đặn giúp giảm nguy cơ trầm cảm và lo âu. Vận động cũng giúp bạn ngủ ngon hơn. Một số lợi ích cho não đến ngay sau một buổi tập.

Thử hình dung sau một ngày kẹt xe giờ tan tầm, bạn chạy một vòng quanh công viên gần nhà. Nhiều người thấy đầu óc nhẹ hẳn, tối đó dễ ngủ hơn. Đó là cảm giác có cơ sở, không phải lời quảng cáo.

Chạy bộ không thay điều trị

Chạy bộ hỗ trợ tinh thần nhưng không thay thế điều trị trầm cảm hay lo âu. Nếu bạn đang dùng thuốc, hãy dùng theo chỉ định của bác sĩ và hỏi bác sĩ trước khi thay đổi.

Chạy bộ có giúp giảm cân? Cách ước tính calo và lý do phải đi kèm ăn uống

Có, nhưng chỉ khi đi kèm ăn uống hợp lý. NHS nói rõ chạy bộ giúp kiểm soát cân nặng khi kết hợp chế độ ăn lành mạnh. Chạy xong mà tự thưởng ly trà sữa hay đĩa cơm tấm đầy, phần năng lượng vừa đốt dễ quay lại.

Muốn biết một buổi chạy đốt khoảng bao nhiêu calo, bạn dùng chỉ số MET. MET cho biết một hoạt động tốn năng lượng gấp bao nhiêu lần lúc ngồi yên. Theo Compendium 2024, bộ tra cứu mức vận động, chạy bộ có MET là 8,5.

  1. Lấy cân nặng Ghi cân nặng của bạn, tính bằng kg.
  2. Nhân với MET và 3,5 Lấy cân nặng × 8,5 × 3,5.
  3. Chia cho 200 Kết quả là số kcal ước tính đốt trong mỗi phút chạy.
  4. Nhân với số phút Nhân tiếp với số phút bạn chạy để ra tổng kcal cả buổi.

Chỉ là ước tính

Công thức này cho con số ước tính. Tốc độ, độ dốc của đường và thể trạng mỗi người khác nhau, nên mức đốt thật có thể chênh lệch.

Vì thế, bữa ăn quanh buổi chạy quan trọng không kém. Bạn có thể tham khảo cách chọn bữa sáng cho người tập giữa yến mạch, ngũ cốc và trứng.

Khi lên thực đơn cả tuần, danh sách thực phẩm giàu protein và chất xơ cho người tập luyện sẽ giúp bạn đi chợ dễ hơn.

Chạy bao nhiêu là đủ: 75 phút mỗi tuần, 1 buổi vẫn hơn không

Mức khuyến nghị là 75 phút vận động mạnh mỗi tuần, và chạy bộ thuộc nhóm vận động mạnh. Theo NHS, người lớn nên vận động vừa ít nhất 150 phút hoặc vận động mạnh 75 phút mỗi tuần. Hai mức này cho lợi ích sức khỏe tương đương nhau.

Tin vui cho người bận rộn: chạy bao nhiêu cũng hơn không chạy, kể cả 1 lần mỗi tuần. Bài tổng hợp trên British Journal of Sports Medicine còn ghi nhận chạy nhiều hơn chưa chắc giảm thêm nguy cơ tử vong. Bạn không cần chạy marathon mới được hưởng lợi.

Ở Hg Nuts, chúng mình hay gợi ý người mới tìm đến giáo án Couch to 5K miễn phí của NHS. Giáo án cho chạy 3 buổi mỗi tuần, có ngày nghỉ xen giữa. Mỗi tuần bạn theo một lịch mới, tăng dần từng chút.

Xếp lịch cho người đi làm:

  1. Sáng sớm: chạy trước giờ đi làm, khi đường còn vắng xe.
  2. Chiều tối: chạy sau giờ tan tầm, chọn công viên hoặc đường đủ sáng.
  3. Cuối tuần: nếu ngày thường quá bận, 1 buổi cuối tuần vẫn tốt hơn không chạy.

Chạy an toàn: khi nào nên đi khám, dấu hiệu đau gối và gót chân cần lưu ý

Nguyên tắc quan trọng nhất: đừng chạy khi đang đau. Chỉ chạy lại khi đã hồi phục đủ. Nếu bạn có bệnh nền hoặc lo về sức khỏe, hãy hẹn bác sĩ trao đổi trước khi theo một giáo án chạy.

Khi nào cần đi khám:

  1. Đau gối dữ dội hoặc gối sưng: gặp bác sĩ ngay.
  2. Đau gối nhẹ nhưng sau 1 tuần không đỡ: gặp bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu.
  3. Đau gót chân đột ngột, nhói như dao: gặp bác sĩ ngay, vì có thể đứt gân Achilles, sợi gân nối bắp chân với gót.

Khi nào gọi cấp cứu 115

Nếu bị ngã mạnh, chấn thương nặng hoặc đau dữ dội đến mức không tự đi lại được, hãy dừng chạy và gọi cấp cứu 115.

Đường phố cũng là một rủi ro cần tính. Nếu đeo tai nghe, hãy chú ý xe máy trên vỉa hè và ở các ngã rẽ. Chạy tối thì chọn đường đủ sáng, mặc đồ phản quang. Chạy cùng bạn hoặc nhóm sẽ an toàn hơn, lại dễ giữ thói quen.

Câu hỏi thường gặp

Chạy bộ mỗi ngày có tốt không?

Không cần chạy mỗi ngày mới có lợi. Nghiên cứu ghi nhận chạy nhiều hơn chưa chắc giảm thêm nguy cơ tử vong. Giáo án Couch to 5K của NHS cho chạy 3 buổi mỗi tuần, có ngày nghỉ xen giữa.

Chạy bộ bao nhiêu phút một tuần là đủ?

NHS khuyến nghị 75 phút vận động mạnh như chạy bộ mỗi tuần. Mức này có lợi tương đương 150 phút vận động vừa. Nếu bận, chạy 1 lần mỗi tuần vẫn tốt hơn không chạy.

Chạy bộ có giảm cân không?

Có, khi đi kèm chế độ ăn lành mạnh. Bạn ước tính kcal bằng công thức MET × 3,5 × cân nặng (kg) ÷ 200 × số phút, với MET của chạy bộ là 8,5. Con số này chỉ là ước tính.

Đau gối khi chạy bộ có nên chạy tiếp không?

Không nên chạy khi đang đau, chỉ chạy lại khi đã hồi phục đủ. Gối sưng hoặc đau dữ dội thì đi khám ngay. Đau nhẹ mà sau 1 tuần không đỡ thì gặp bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu.

👉 Chạy bộ đều đặn, dù chỉ 1 lần mỗi tuần, gắn với nguy cơ tử vong thấp hơn; 75 phút mỗi tuần là mức khuyến nghị, còn cơn đau là tín hiệu để dừng và đi khám.

Ở Hg Nuts, chúng mình chỉ viết những gì có nguồn kiểm chứng, để bạn chạy vì sức khỏe thật chứ không vì lời đồn. Nếu thấy bài có ích, hãy theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để nhận bài mới về vận động và dinh dưỡng.

Sản phẩm liên quan đến bài viết

Cửa hàng

Sản phẩm nổi bật

HG Nuts

Combo ăn sáng healthy

Yến mạch cán dẹt nguyên chất… + Granola hạt & trái cây 500g + Nho khô Mỹ không hạt 500g

275.000 ₫ 283.000 ₫

Giảm 8.000 ₫

Thẻ
Đọc tiếp · Cardio & đốt mỡ Lợi ích của đạp xe với sức khỏe: điều nghiên cứu nói

7 phút đọc

Vũ Đức Anh

Biên tập viên mảng tập luyện tại Hgnuts.

12 bài

Cách chúng tôi làm nội dung

Bản tin HG Nuts – Thế giới hạt

Nhận bài mới qua email

Mỗi khi có bài đáng đọc, chúng tôi gửi một lá thư ngắn — bắt đầu ngay khi website mở kênh gửi thư.

  • Không chia sẻ địa chỉ của bạn cho ai
  • Muốn gỡ lúc nào cũng được — chỉ cần nhắn qua trang Liên hệ

Chính sách bảo mật

Để lại một bình luận