Lợi ích của hạt đười ươi với sức khỏe: điều nghiên cứu nói

Tách bạch từng lợi ích hay được truyền miệng của hạt đười ươi theo mức bằng chứng, kèm cách uống cho an toàn.

Ở Hg Nuts, câu chúng mình được hỏi nhiều nhất về hạt đười ươi là: uống có chữa được viêm họng, táo bón thật không? Câu trả lời ngắn: lợi ích hạt đười ươi chủ yếu là một món giải khát mát lành. Các tác dụng như kháng khuẩn hay bảo vệ tế bào mới thấy trong ống nghiệm, chưa có thử nghiệm nào trên người chứng minh uống nước hạt chữa được bệnh.

Hạt đười ươi là gì và vì sao ngâm nước lại nở?

Hạt đười ươi, hay còn gọi là lười ươi, là quả khô của một loài cây rừng vùng Đông Nam Á. Trong các nghiên cứu khoa học, loài này thường được ghi với tên Sterculia lychnophora. Ở Việt Nam, hạt quen thuộc với các bà, các mẹ như một món nấu chè, pha nước mát mùa hè.

Điểm đặc biệt của hạt là lớp vỏ ngoài chứa nhiều chất nhầy. Khi ngâm nước, chất nhầy này hút nước và nở bung ra thành một khối thạch nâu, xốp. Các nhà khoa học gọi phần chất nhầy này là polysaccharide, tức là một loại chất xơ hòa tan có khả năng giữ nước.

Vì vậy, từ một nắm hạt nhỏ mua ở chợ, bạn có được cả một tô thạch đầy. Cảm giác mát, trơn khi uống chính là từ lớp thạch này. Nếu bạn muốn xem thêm cách chọn và dùng hạt, có thể ghé trang tổng hợp về hạt đười ươi của chúng mình.

Lợi ích của hạt đười ươi theo dân gian: nghiên cứu nói đến đâu?

Phần lớn lợi ích được truyền miệng chưa có bằng chứng trên người. Dân gian hay dùng nước hạt đười ươi khi đau họng, ho, nóng trong hoặc táo bón. Đây là kinh nghiệm lâu đời, nhưng kinh nghiệm chưa phải là kết quả thử nghiệm.

Ở Hg Nuts, chúng mình chia bằng chứng làm ba mức để bạn dễ hình dung. Mức thấp nhất là kinh nghiệm dân gian. Mức giữa là thí nghiệm trong ống nghiệm hoặc trên tế bào nuôi cấy. Mức cao hơn là thử nghiệm trên người, và với hạt đười ươi hiện chỉ có một nghiên cứu bôi ngoài da.

Chuyện “nghe nói tốt” nhưng chưa chắc đúng không hiếm với đồ uống từ hạt. Bạn có thể đọc thêm cách chúng mình xem xét một món quen khác trong bài sữa hạnh nhân có thật sự tốt như mọi người nghĩ.

Hạt đười ươi có giúp ngừa sâu răng không?

Có dấu hiệu tích cực, nhưng chỉ trong ống nghiệm. Một nghiên cứu đăng trên PubMed thử dịch chiết hạt đười ươi bằng cồn với vi khuẩn S. mutans. Đây là loại vi khuẩn chính gây sâu răng.

Cần hiểu đúng: dịch chiết bằng cồn khác xa cốc nước hạt bạn pha ở nhà. Nồng độ, cách chiết và thời gian tiếp xúc với răng đều khác. Vì vậy chưa thể nói uống nước hạt đười ươi giúp ngừa sâu răng.

Hạt đười ươi có tốt cho thần kinh và làn da không?

Hai tác dụng này đều chưa liên quan tới việc uống. Một cái mới thấy trên tế bào nuôi cấy, cái còn lại là bôi ngoài da.

Về thần kinh, các nhà khoa học tách được một hợp chất thuộc nhóm cerebroside từ hạt đười ươi. Hợp chất này bảo vệ tế bào thần kinh nuôi cấy ở mức vừa phải trước tổn thương do hydro peroxide gây ra. Kết quả chỉ trên tế bào trong phòng thí nghiệm, chưa thử trên động vật hay người.

Về làn da, nghiên cứu lấy chất nhầy từ hạt ngâm nước làm thành sản phẩm bôi. Trong thử nghiệm mù đơn trên 24 người tình nguyện, chất nhầy này giữ ẩm da tốt hơn giả dược. Thử trên 15 người khác cho thấy không gây kích ứng da.

Đây là bằng chứng trên người duy nhất trong ba nghiên cứu chúng mình tìm được. Nhưng nó nói về bôi lên da, không phải uống vào. Uống nước hạt mỗi ngày không có nghĩa là da sẽ ẩm hơn. Muốn biết thêm các loại hạt có số liệu dinh dưỡng rõ ràng, bạn có thể xem danh sách các loại hạt đáng chú ý cho sức khỏe.

Uống nước hạt đười ươi có hại không?

Uống vừa phải thường là món giải khát bình thường, nhưng không phải hoàn toàn vô hại. Đã có ca tiểu ra máu được ghi nhận sau khi uống nước hạt đười ươi. Vì vậy đừng uống thay nước lọc cả ngày chỉ vì nghĩ hạt “mát”.

Chưa có nghiên cứu nào xác định uống bao nhiêu là an toàn. Cách hợp lý là coi nó như chè hay nước sâm: thỉnh thoảng một cốc nhỏ, không uống liên tục nhiều ngày liền. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người đang điều trị bệnh nên hỏi bác sĩ trước.

1. Ngâm hạt Ngâm hạt trong nước ấm cho tới khi nở hết thành thạch.
2. Bỏ vỏ và hạt cứng Nhặt sạch phần vỏ nâu và hạt cứng ở giữa, chỉ giữ phần thạch.
3. Rửa lại Đãi thạch qua vài lần nước sạch để loại bụi và vụn vỏ.
4. Pha ít đường Thêm chút đường phèn hoặc mật ong vừa miệng, đừng pha ngọt đậm.
5. Dùng trong ngày Pha vừa đủ uống, để tủ lạnh và không để qua đêm lâu.

Nên xem hạt đười ươi là đồ uống hay thuốc?

Hãy xem hạt đười ươi là đồ uống giải khát. Nó hợp với buổi trưa nắng, sau giờ đi làm về hay bữa cơm gia đình ngày hè. Nhưng nó không thay được thuốc hay lời khuyên của bác sĩ.

Nếu đau họng kéo dài, ho nhiều ngày hoặc táo bón lâu không đỡ, bạn nên đi khám. Uống thêm nước hạt khi đó có thể làm bạn chậm phát hiện bệnh. Thuốc men chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Khoa học vẫn đang nghiên cứu hạt đười ươi, và các kết quả trong phòng thí nghiệm khá thú vị. Khi nào có thử nghiệm uống trên người, câu trả lời mới rõ ràng hơn. Còn bây giờ, cứ thưởng thức nó như một cốc nước mát, ít đường, vừa phải.

Câu hỏi thường gặp

👉 Hạt đười ươi là món giải khát dân dã, các tác dụng chữa bệnh mới chỉ thấy trong phòng thí nghiệm, nên hãy uống vừa phải và ngưng ngay khi thấy bất thường.

Hy vọng bài viết giúp bạn uống cốc nước hạt đười ươi một cách an tâm và hiểu đúng hơn. Hg Nuts sẽ tiếp tục đọc nghiên cứu và kể lại cho bạn theo cách dễ hiểu nhất. Theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để không bỏ lỡ bài mới nhé.