Phòng bệnh hô hấp cho trẻ khi chuyển mùa: 5 điều cha mẹ cần biết

Giao mùa là lúc các bệnh như viêm phổi, cúm và RSV ở trẻ gia tăng. Nhận biết đúng dấu hiệu và chăm sóc đúng cách sẽ giúp bé tránh bệnh nặng.

Hg Nuts ghi nhận thời tiết thay đổi khiến các bệnh đường hô hấp ở trẻ như viêm phổi, viêm tiểu phế quản, cúm mùa và RSV có xu hướng tăng nhanh. Bài viết này tổng hợp hướng dẫn từ bác sĩ để cha mẹ chăm sóc trẻ đúng cách và tránh các sai lầm nguy hiểm.

Những điểm chính

Vì sao trẻ dễ mắc bệnh hô hấp khi chuyển mùa: Tại Việt Nam, thống kê cho thấy viêm phổi, viêm tiểu phế quản và hen phế quản chiếm tỉ lệ rất cao trong các ca nhập viện nhi. Có thời điểm, những ca này chiếm tới 40 – 50%. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp viêm phổi là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Các tác nhân như vi rút hợp bào hô hấp (RSV), adenovirus hay vi rút cúm khiến bệnh diễn biến rất nhanh, nhất là với trẻ sinh non. Nhiều phụ huynh vì chăm sóc sai cách mà vô tình khiến bệnh của con nặng thêm.

Sai lầm thường gặp khi chăm sóc trẻ bệnh: Nhiều cha mẹ khi thấy con sốt cao thường lo lắng mà tự ý dùng thuốc hạ sốt quá liều hoặc rút ngắn khoảng cách giữa các lần uống. Bác sĩ Nguyễn Thanh Minh (Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương) cảnh báo, dùng paracetamol quá liều rất nguy hiểm, dễ gây tổn thương gan, thậm chí suy gan cấp. Một số người lại chườm đá lạnh, xoa cồn hay rượu lên người bé. Những việc này gây co mạch, cản trở tỏa nhiệt và có thể gây ngộ độc qua da. Ngoài ra, hãy chú ý đến nhịp thở thay vì chỉ nhìn nhiệt độ. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thành Nam, Giám đốc Trung tâm Nhi khoa (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết nhịp thở là dấu hiệu quan trọng nhất để nhận biết tổn thương đường hô hấp dưới. Khi đường thở bị viêm hay tắc nghẽn, bé sẽ thở nhanh để bù đắp lượng ô xy thiếu hụt. Các dấu hiệu rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi hay thở rên đều cảnh báo tình trạng gắng sức.

Nhận biết dấu hiệu cần cấp cứu: Không phải lúc nào bạn cũng có thể tự theo dõi tại nhà. Tiến sĩ Nguyễn Thành Nam nhấn mạnh cần đưa bé đi cấp cứu ngay nếu thấy môi, lưỡi tím tái. Bé lờ đờ, ly bì, khó đánh thức hay co giật cũng là tình trạng khẩn cấp. Bạn cần chú ý đặc biệt nếu bé sơ sinh bỏ bú hoàn toàn, trẻ lớn không chịu uống nước hay nôn trớ liên tục. Tình trạng ngừng thở, thở ngắt quãng hoặc thở rít khi nằm yên cũng đòi hỏi sự can thiệp y tế tức thì. Ngay cả khi chưa có dấu hiệu nguy cấp, hãy quan sát nhịp thở, khả năng ăn uống và mức độ tỉnh táo của bé. Nếu thấy thở nhanh, co lõm lồng ngực hoặc bú kém, hãy cho bé đi khám sớm.

Chăm sóc đúng cách và phòng bệnh cho trẻ: Với trường hợp sốt cao nhưng chưa nguy hiểm, bác sĩ Nguyễn Thanh Minh hướng dẫn dùng paracetamol liều 10 – 15 mg/kg/lần. Bạn chỉ dùng khi bé sốt từ 38,5°C trở lên. Giữ khoảng cách giữa hai lần dùng tối thiểu 4 – 6 giờ. Tuyệt đối không tự ý tăng liều, không dùng kháng sinh hay aspirin nếu chưa có chỉ định. Hãy cho bé mặc đồ thoáng, chỉ dùng khăn ấm để lau người. Khi pha oresol, hãy tuân thủ đúng tỉ lệ trên bao bì, không tự ý thay đổi để tránh rối loạn điện giải. Để bảo vệ bé lâu dài, hãy duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, môi trường sống sạch sẽ, thoáng khí và tiêm chủng theo đúng lịch. Đừng tự chữa theo kinh nghiệm, hãy tham khảo ý kiến nhân viên y tế nếu bé có biểu hiện lạ.

Những thông tin này giúp cha mẹ nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm để xử lý kịp thời khi thời tiết giao mùa. Việc nắm rõ cách chăm sóc cũng giảm nguy cơ bệnh hô hấp của trẻ diễn biến nặng hơn.

👉 Theo Hg Nuts, chủ động bảo vệ con bằng dinh dưỡng đầy đủ, giữ môi trường sống sạch và tiêm chủng đúng lịch là cách tốt nhất để trẻ khỏe mạnh khi giao mùa.