Thông liên thất ở trẻ: Bít lỗ thông tim qua da thế nào?

Ca bệnh bé gái 4 tuổi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho thấy can thiệp qua da có thể xử lý dị tật tim bẩm sinh mà không cần mổ mở.

Thông liên thất là một trong những dị tật tim bẩm sinh thường gặp ở trẻ. Mới đây, các bác sĩ Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đã bít lỗ thông cho bé gái 4 tuổi bằng kỹ thuật qua da, giúp bé tránh được cuộc mổ mở. Hg Nuts nhận thấy đây là ví dụ rõ ràng cho thấy hiểu đúng về bệnh giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc theo dõi và điều trị cho con.

Thông liên thất là gì?

Tim có bốn buồng: hai tâm nhĩ và hai tâm thất. Bình thường, vách ngăn giữa hai tâm thất kín, giúp máu lưu thông theo đúng hướng. Khi có lỗ thông liên thất, áp lực trong thất trái cao hơn thất phải khiến một phần máu giàu oxy đi từ thất trái sang thất phải rồi lên phổi, thay vì được bơm vào hệ tuần hoàn nuôi cơ thể. Lượng máu đi qua lỗ thông càng nhiều thì máu lên phổi và trở về tim trái càng tăng, khiến tim phải làm việc nhiều hơn. Tình trạng này kéo dài có thể khiến thất trái quá tải thể tích, dẫn đến giãn buồng tim, tăng áp động mạch phổi và suy giảm chức năng tim. Theo bác sĩ Nguyễn Tuấn Long, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, thông liên thất là bệnh tim bẩm sinh thường gặp ở trẻ.

Ca bệnh bé Ngọc 4 tuổi

Bé Ngọc (tên đã được thay đổi) được chẩn đoán thông liên thất quanh màng kèm phình vách màng. Vị trí khuyết vách nằm gần van động mạch chủ và van ba lá. Lỗ thông có đường kính khoảng 8,3 mm ở phía thất trái. Do phình vách màng, phía thất phải thu hẹp còn 4,6 mm, tạo thành đường thông dạng phễu chứ không phải lỗ tròn đồng nhất ở hai phía. Lượng máu qua phổi của bé cao gần gấp đôi lượng máu vào tuần hoàn hệ thống; siêu âm ghi nhận thất trái giãn hơn bình thường. Bác sĩ Long cho biết ở giai đoạn nhũ nhi và những năm đầu đời, một số lỗ thông liên thất quanh màng có thể tự thu hẹp. Mô phình vách màng phát triển dần theo thời gian nên lỗ thông nhỏ lại. Tuy nhiên, bé nay đã 4 tuổi mà lỗ thông vẫn còn và bắt đầu ảnh hưởng lên tim. Vì vậy bé được chỉ định bít thông liên thất qua da để ngăn biến chứng tiến triển.

Bít lỗ thông qua da thế nào?

Êkíp can thiệp đi qua đường mạch máu ở đùi. Dụng cụ chuyên dụng theo ống thông vào tim, tiếp cận vị trí lỗ thông và che kín đường thông bất thường. Dụng cụ mở ra ở hai phía vách liên thất, kẹp cố định quanh lỗ thông, ngăn dòng máu chảy bất thường từ thất trái sang thất phải. Siêu âm tim và điện tim sau can thiệp cho thấy dụng cụ nằm đúng vị trí, lỗ thông bít kín, không còn dòng máu bất thường tồn lưu. Chức năng co bóp cơ tim ổn định. Bé Ngọc xuất viện sau 2 ngày, tiếp tục dùng thuốc theo đơn và tái khám định kỳ. Với trẻ có chỉ định đóng thông liên thất, bác sĩ chọn phương pháp can thiệp dựa trên đặc điểm giải phẫu và tình trạng cụ thể của từng bé.

Lưu ý khi trẻ có thông liên thất

Không phải lỗ thông liên thất nào cũng cần can thiệp ngay. Lỗ thông nhỏ, không ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của tim có thể được theo dõi định kỳ. Một số trường hợp tự đóng hoặc đóng khi trẻ lớn. Ngược lại, lỗ thông lớn hoặc gây nhiều dòng máu bất thường từ thất trái sang thất phải có thể làm tăng lượng máu lên phổi, gây quá tải và giãn buồng tim. Khi đó bác sĩ cân nhắc đóng lỗ thông dựa trên vị trí, hình thái, mức độ ảnh hưởng đến tim phổi và tình trạng của trẻ. Trẻ có thông liên thất quanh màng cần theo dõi lâu dài vì lỗ thông nằm gần van động mạch chủ, van ba lá và hệ thống dẫn truyền của tim. Một số trường hợp có thể xuất hiện hở van động mạch chủ hoặc rối loạn dẫn truyền trong quá trình diễn tiến bệnh. Sau can thiệp, trẻ vẫn cần tái khám theo chỉ định của bác sĩ.

Câu chuyện của bé Ngọc cho thấy thông liên thất không phải lúc nào cũng phải mổ ngay, nhưng cũng không thể bỏ qua. Nếu nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán, cha mẹ nên đưa trẻ khám tim mạch định kỳ. Bác sĩ sẽ theo dõi diễn tiến và chọn thời điểm can thiệp phù hợp.

Hiểu rõ thông liên thất giúp cha mẹ bớt lo và phối hợp với bác sĩ theo dõi, điều trị cho trẻ.