Táo bón: dấu hiệu nhận biết sớm và khi nào cần đi khám

Bảng tự kiểm tra giúp bạn biết mình có bị táo bón không, vì sao bị, và lúc nào cần đi khám thay vì tự xử lý ở nhà.

Bạn có thể đang bị táo bón nếu tuần qua đi ngoài ít hơn 3 lần, phân khô cứng hoặc phải rặn mới ra. Ở Hg Nuts, câu chúng mình hay được hỏi về dấu hiệu táo bón là: có đáng lo không? Phần lớn trường hợp đỡ dần nhờ thêm chất xơ, uống đủ nước và vận động nhiều hơn. Riêng khi có máu trong phân, sụt cân không rõ lý do hoặc đau bụng liên tục, bạn nên đi khám ngay.

Dấu hiệu táo bón: bốn điều để bạn tự kiểm tra

Bạn chỉ cần nhìn lại tuần vừa qua và đối chiếu với bốn dấu hiệu dưới đây. Đây là các dấu hiệu mà NHS (hệ thống y tế công của Anh) dùng để mô tả táo bón. Có một hoặc vài dấu hiệu là bạn đã nên để ý.

Mỗi người có nhịp đi ngoài riêng. Có người ngày nào cũng đi, có người hai ba ngày mới đi một lần mà vẫn thoải mái. Bạn cần để ý khi nhịp đó thay đổi so với bình thường của chính bạn, hoặc khi việc đi ngoài trở nên khó khăn.

Táo bón thường đi kèm những triệu chứng nào?

Ngoài chuyện đi ngoài khó, táo bón hay kéo theo cảm giác khó chịu ở bụng. Các triệu chứng này thường nhẹ và giảm khi bạn đi ngoài được.

Nếu các triệu chứng này kéo dài, quay lại nhiều lần hoặc nặng dần, đừng cố chịu. Phần cuối bài sẽ giúp bạn biết lúc nào cần gặp bác sĩ.

Vì sao bị táo bón? Nguyên nhân hay gặp trong sinh hoạt

Phần lớn trường hợp táo bón đến từ thói quen hằng ngày, không phải bệnh nặng. Bạn đọc bảng dưới để xem mình rơi vào trường hợp nào.

Căng thẳng, đổi giờ giấc, đi du lịch hay thay đổi bữa ăn cũng dễ làm bạn đi ngoài thất thường. Ở Hg Nuts, chúng mình thấy nhiều bạn bị táo bón đúng dịp đi công tác dài ngày, khi ăn uống và giờ ngủ đều xáo trộn.

Ai dễ bị táo bón hơn?

Người lớn tuổi dễ bị táo bón hơn hẳn người trẻ. Theo NIDDK (Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ), khoảng 16/100 người trưởng thành có triệu chứng táo bón. Ở người từ 60 tuổi trở lên, con số này là khoảng 33/100.

Nói cách khác, cứ ba người lớn tuổi trong nhà thì có thể một người đang gặp chuyện này. Ông bà thường ít vận động, ăn ít, uống ít nước và hay dùng nhiều loại thuốc cùng lúc.

Khi nào cần đi khám, khi nào phải đi khám ngay?

Phần lớn táo bón tự đỡ khi bạn sửa lại ăn uống và sinh hoạt. Tuy vậy, có những dấu hiệu cảnh báo bạn không nên tự xử lý ở nhà. Chúng mình chia làm hai nhóm để bạn dễ phân biệt.

Ăn uống thế nào để đỡ táo bón?

Chất xơ và nước là hai thứ quan trọng nhất. NIDDK khuyên người trưởng thành nên ăn 22–34 g chất xơ mỗi ngày, tùy tuổi và giới tính. Bạn cũng cần uống nước và các loại đồ uống khác để chất xơ phát huy tác dụng.

1. Thêm chất xơ từ từ Mỗi bữa thêm một đĩa rau hoặc một phần trái cây. Tăng dần để bụng không bị đầy hơi.
2. Uống nước đều trong ngày Uống một cốc khi thức dậy và uống rải rác cả ngày, đừng đợi khát.
3. Vận động mỗi ngày Đi bộ, leo cầu thang hoặc đạp xe đi chợ thay vì ngồi lâu một chỗ.
4. Tập giờ đi ngoài cố định Ví dụ sau bữa sáng. Khi có cảm giác muốn đi thì đừng nhịn.
5. Hạn chế rượu bia Rượu bia có thể làm táo bón nặng thêm.

Nếu muốn đọc thêm về món ăn tốt cho đường ruột, bạn xem bài ăn sữa chua đúng cách để đường ruột khỏe.

Trái cây quen thuộc ở chợ cũng là nguồn chất xơ dễ kiếm. Bạn có thể tham khảo dinh dưỡng và cách dùng chuối đúng để thêm vào bữa phụ.

Thuốc nhuận tràng chỉ nên dùng theo chỉ định của bác sĩ. Các bài khác về chủ đề này được gom ở trang tổng hợp về táo bón của Hg Nuts.

Câu hỏi thường gặp

👉 Táo bón thường đỡ khi ăn thêm chất xơ, uống đủ nước và vận động, nhưng có máu trong phân, sụt cân, nôn, sốt hay không xì hơi được thì phải đi khám ngay.

Hy vọng bảng tự kiểm tra này giúp bạn bình tĩnh hơn khi gặp chuyện táo bón, và biết rõ lúc nào nên gặp bác sĩ. Hg Nuts sẽ tiếp tục chia sẻ kiến thức ăn uống lành mạnh mỗi ngày. Bạn theo dõi chúng mình trên Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr để không bỏ lỡ bài mới nhé.