Chăm sóc người bị sốt xuất huyết tại nhà đúng cách

Bài này giúp người nhà biết cách hạ sốt an toàn, bù nước đúng và canh đúng dấu hiệu nguy hiểm khi chăm người bệnh tại nhà.

Ở Hg Nuts, câu chúng mình hay được hỏi nhất là chăm sóc người bị sốt xuất huyết tại nhà thế nào cho an toàn. Câu trả lời ngắn: cho nghỉ ngơi, uống thật nhiều nước, chỉ hạ sốt bằng paracetamol và theo dõi thật sát. Quan trọng nhất là đừng chủ quan khi vừa hạ sốt, vì đó mới là lúc bệnh dễ trở nặng.

Chăm sóc sốt xuất huyết tại nhà: vì sao vẫn phải theo dõi sát?

Sốt xuất huyết là bệnh do virus dengue lây qua muỗi vằn đốt. Sau khi bị muỗi đốt, người bệnh thường mất 4–10 ngày mới có triệu chứng. Biểu hiện chính là sốt cao đột ngột, kéo dài 2–7 ngày, kèm đau đầu và mỏi người.

Nhiều ca nhẹ có thể theo dõi tại nhà khi bác sĩ cho điều trị ngoại trú. Nhưng bệnh chưa có thuốc điều trị riêng để diệt virus, nên chăm sóc chủ yếu là nâng đỡ và theo dõi. Vì vậy, việc của người nhà là giữ người bệnh dễ chịu và canh đúng dấu hiệu trở nặng.

Bài này tập trung vào việc chăm tại nhà. Nếu bạn muốn hiểu kỹ hơn cách bác sĩ xử trí, hãy đọc thêm những điều cần biết khi điều trị sốt xuất huyết.

Bạn cũng có thể xem các bài tổng hợp về sốt xuất huyết để nắm thêm dấu hiệu và cách phòng.

Hạ sốt thế nào cho an toàn: chỉ paracetamol, tránh aspirin và ibuprofen

Khi sốt cao, bạn chỉ nên dùng paracetamol (còn gọi là acetaminophen) để hạ sốt và giảm đau. Tuyệt đối không dùng aspirin hay ibuprofen. Hai thuốc này có thể gây chảy máu ở người bị sốt xuất huyết.

Cho người bệnh uống gì, ăn gì và vì sao không tự truyền dịch?

Bù nước là việc quan trọng nhất khi chăm người bệnh tại nhà. Sốt cao làm cơ thể mất nước nhanh, nên người bệnh cần uống nhiều hơn ngày thường.

Bạn có thể cho uống nước lọc, oresol pha đúng tỷ lệ, nước dừa, nước cháo hoặc nước trái cây. Oresol là dung dịch bù nước và điện giải, giúp lấy lại muối khoáng đã mất.

Nên cho ăn món mềm, dễ tiêu như cháo, súp, chia nhỏ nhiều bữa. Đừng ép ăn quá nhiều một lúc khi người bệnh mệt và chán ăn. Về món nên ăn và nên kiêng, bạn xem thêm người bị sốt xuất huyết nên ăn gì, uống gì và kiêng gì.

Mỗi ngày cần theo dõi gì: nhiệt độ và lượng nước tiểu

Chăm tại nhà tốt là chăm có ghi chép. Mỗi ngày, bạn nên theo dõi vài dấu hiệu đơn giản để biết người bệnh đang ổn hay xấu đi.

1. Đo nhiệt độ Đo vài lần trong ngày, ghi lại giờ và mức sốt.
2. Theo dõi nước tiểu Để ý số lần đi tiểu và lượng nước tiểu mỗi ngày.
3. Quan sát ăn uống Xem người bệnh uống được bao nhiêu nước, ăn được gì.
4. Canh dấu hiệu lạ Chú ý đau bụng, nôn, chảy máu hay mệt lả.

Nước tiểu ít đi và sẫm màu là dấu hiệu mất nước, cần cho uống thêm ngay. Nếu người bệnh không uống được hoặc nôn hết, hãy đưa đi khám.

Chúng mình ở Hg Nuts luôn nhắc người nhà một mẹo nhỏ. Một cuốn sổ ghi nhiệt độ và số lần đi tiểu sẽ giúp bác sĩ đánh giá nhanh hơn khi tái khám.

Nguy hiểm đến sau khi hạ sốt: cảnh giác cao từ ngày 3 đến ngày 7

Đây là điều nhiều người hiểu nhầm nhất: hạ sốt không có nghĩa là sắp khỏi. Với sốt xuất huyết, giai đoạn nguy hiểm thường đến ngay sau khi hết sốt.

Các dấu hiệu nặng thường bắt đầu trong 24–48 giờ sau khi hết sốt. Đó là lúc dịch có thể thoát khỏi lòng mạch và gây biến chứng.

Vì vậy, bạn cần cảnh giác cao nhất từ khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Đừng ngừng theo dõi chỉ vì người bệnh đã bớt sốt và trông khỏe hơn.

Khi nào cần đưa đi viện hoặc gọi 115 ngay?

Dù chăm kỹ đến đâu, bạn vẫn cần biết khi nào phải đưa người bệnh đi viện ngay. Những dấu hiệu dưới đây là lúc không được chần chừ.

Khi thấy các dấu hiệu này, hãy đưa người bệnh tới cơ sở y tế gần nhất ngay. Nếu người bệnh lơ mơ, khó thở hoặc chảy máu nhiều, hãy gọi cấp cứu 115.

Sau khi khỏi, để tránh mắc lại, bạn nên xem cách phòng sốt xuất huyết và diệt muỗi cho cả nhà.

Câu hỏi thường gặp

👉 Chăm sốt xuất huyết tại nhà là hạ sốt bằng paracetamol, bù đủ nước và theo dõi sát, vì giai đoạn nguy hiểm thường đến sau khi đã hết sốt.

Ở Hg Nuts, chúng mình mong bài viết giúp bạn chăm người thân an tâm hơn và không bỏ lỡ dấu hiệu nguy hiểm. Nếu thấy hữu ích, mời bạn theo dõi chúng mình để cập nhật kiến thức sức khỏe mỗi ngày: Facebook, YouTube, Pinterest, X và Tumblr.